Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 1
" ODŁAMEK Z DZIEJÓW LECHII BOLESŁAW WSTYDLIWY I LESZEK CZARNY Paryż w Księgarni Luxemburskiej 16. Rue de Tournon, 16 1875 "

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 2
"   BOLESŁAW WSTYDLIWY I LESZEK CZARNY "

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 3
" Odłamek z Dziejów Lechii BOLESŁAW WSTYDLIWY I LESZEK CZARNY Paryż w Księgarni Luxemburgskiej 16, Rue de Tournon, 16 1875 "

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 4
" OD WYDAWCY Posyłając w świat książkę niniejszą, czuję się, jako wydawca, w obowiązku poprzedzenia jej kilku słowami, które tłumacząc jej genezę, o pochodzeniu dzieła i o uzdolnieniu naukowem pisarza, dałyby czytelnikowi wyobrażenie. Jest to tem konieczniejszem, że praca ta,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 5
" oswojony z postaciami tych naddziadów naszych? Kto nie pozna każdej od razu po słowie i czynie?" Wstępne te słowa, napisane widocznie w pośpiechu, są, za krótkie, za doraźne, i jakby urwane, nie zaspakajają wymagań czytelnika, ani mu objaśniają należycie celu i przeznaczenia tej..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 6
" je sam nazywał "odłamy", z tego lub owego okresu dziejów lechickich. Tym sposobem z całokształtu zamierzonego dzieła, odłamał się i ustęp o Bolesławie Wstydliwym i Leszku Czarnym. Im dalej w lata, tem gorączkowiej prawie śpieszył autor z pisaniem; snadź przeczuwając, że go Pan..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 7
" wspomnienie o człowieku, którego fala. duszą miłowałem, wielbiłem, a o którym do czasu milczeć muszę. I zaprawdę bezdeń to melancholii, stać tak z palcem na ustach, chłodnym, bezmownym, kiedy tyle byłoby do powiedzenia.... Bezimienny autor za żywota swego był mi druhem wiernym i..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 8
" BOLESŁAW WSTYDLIWY   ROZDZIAŁ PIERWSZY. (Kraków, Mazowsze, Szląsk, Rok 1227) Leszek Biały małoletniego zostawił syna Bolesława. Brat jego Konrad mazowiecki i Henryk Brodacz wrocławski, prawem wyboru opiekuna, ze zwyczaju do Sianów należącem, pomietli — i wydzierali..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 9
" dniej Lechii księztwami władnąca, poskramiać zaledwie zdołała, nieuchronnem czyniły przywołanie pomocy obcej. Nie dla chwilowego zabezpieczenia się od północy w wojnach z Henrykiem, krok ten ważny postanowił Konrad. Dość był możnym aby tak nadzwyczajnych ofiar nie czyniąc,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 10
" swego Konrada pokonanym, dla zbliżającej się zimy, ażeby oracze od ucisku najemnego żołdactwa uwolnieni, w porę. właściwą siewbę odbyć mogli, wojsko rozpuścił, i w księztwie krakowskiem bezpiecznie bawił. We wsi Spytkowicach właśnie mszy świętej słuchał, gdy go Konrad przez..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 11
" szcza przeciw odszczepieńcom i poganom, posiłkować; czego gdyby nic spełnili, karze prawami narodów na niewdzięcznych postanowionej, to jest odjęciu dobrodziejstw podpadać mają. Ugoda przez Grzegorza IX potwierdzoną została. Wyobrażenia religijne litewskich ludów z Azyi bez..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 12
" chnictwo. Stracili je, skoro się władza w ręku wielkich książąt skupiła. Niżej książąt, rozstopniowanie było tylko niewolnictwa: panowie, szlachta, wolni włościanie, poddani niewolnicy. Panowie, po śmierci księcia, obierali mu następcę. Panowie i szlachta posiadali poddanych. Z..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 13
" Rozpoczęli Krzyżacy z Niszawy pierwsze swe żołnierskie prace (1). " Jak natarczywe pogaństwo wpadając do krajów polskich burzyło niefortunne włości, tak ci z rycerstwem swojem i biorącymi krzyże krajowcami, którzy się nazywali żołnierstwem Chrystusowem, odpierali ich nawałę"..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 14
" Lecz Śta Jadwiga, która zamysł męża dochodzenia orężem opieki nad krakowskiem księztwom zawsze ganiła, uprzedziła krwi rozlew. Udała się do błogosławionej Grzymisławy, a po naradzie z nią do Konrada. Otrzymała u niego wolność męża i innych jeńców. Trwoga Prus skłaniała..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 15
" sądem przekonani, dłużnicy wypłacie! się sposobu nie mający. Garstka ta spiskowych namówiła Laskonogiego do powrotu i czekała na granicy. Przybył i Gniezno obiegł; w nadziei powszechnego powstania, dwa miesiące leżał pod miastem (1), " a gdy nikt się pod jego chorągwie z bronią..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 16
" (Wielkopolska) Odonicz dobrodziejstwa kościołom i duchowieństwu mnożył. Już kościoły gnieźnieński i poznański, wsie i miasteczka do nich należące, tudzież te, któreby się później przyczynić mogły, od wszystkich podatków, ciężarów i obowiązków książętom powinnych,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 17
" Trójcy pogrzebli. Szczególnem znamieniem świętobliwości jego było pomnażanie chwały Bożej przez wznoszenie świątyń i zakładanie klasztorów. Dziedziczne swe dobra i kościelne dochody, głównie na ten cel obracał. Założył klasztor Cystersom w Mogile o milę od Krakowa,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 18
" i o cudach na grobie jego mówiono. Następcą na, biskupstwie krakowskiem był Wisław Kościelecki. Konrad mazowiecki opiekę nad księztwem Krakówwskiem nieprawnie trzymał; przykrzyły sobie stany uciążliwe jego rządy. Na przedstawienie prawdopodobnie Wisława, biskupa krakowskiego,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 19
" lesławowskich wieków niewidzianą silą, zmyślili iż wiarę chrześciańską przyjąć pragną. Złudzonego Chrystiana biskupa, gdy bezbronnie na opowiadanie Ewangelii między nich poszedł, pojmali; towarzyszy jego pomordowali, i zwykło najazdy rozpoczęli. Wtedy Konrad wezwał książęta..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 20
" ską ziemia" pięć lat aż do śmierci Henryka wspólnie, z matką przebywał. Wyganiać Bolesława z dziedziny jego nie dopuścili na razie Konradowi Prusy. Odparci od Chełmińskiej ziemi, rzucili się z Warmii na Pomorze Gdańskie. Krzyżacy pojmawszy wodza Pomeranów Pipina, wymyślnemi..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 21
" sługiwaniu się licznemi ich hufcami, którym wcale nie o zabory szło ni o panowanie, a jedynie tylko o zdobycz. Zachodnia Europa klęskę, ponosiła od tak zwanych wolnych bojowników bez przytuliska, żyjących z wojen, a w ich braku łupieżących kraje spokojne; wschodnia klęskę..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 22
" Henryk Brodacz, książe wrocławski, w dzierżawie Księztwo Krakowskie trzymający, ani miana, ani władzy, udzielnego księcia krakowskiego nie używał. Prawo miał jedynie gospodarzyć w niem i dochody z Wieliczki i inne pobierać. Dobra klasztoru Opatowskiego, którego opat zwierzchność..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 23
" zmysł posłannictwa Lechii, i poczucie obowiązku utrzymania się na stanowisku jakkolwiek trudnem, które jej Opatrzności w chrześciaństwie przeznaczyła. Henryk rzeczy wiele dobrych i pożytecznych za zdaniem panów radnych postanowił: " Prawa złe i zaraźliwe niektóre, jakie..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 24
" wolności kościoła krakowskiego, wymagało może duchowieństwo dla oszczędzenia sobie zgorszeń i ucisków, jakich się Henryk w swoim Wrocławie dopuszczał; i jako czasowy Krakowa dzierżawca, dać go nie mógł bez woli Bolesława, dziedzicznego pana, któremu zasługa w tej rzeczy..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 25
" Henryk i syn jego nie tylko się wszelkich roszczeń do Wielkopolski zrzekli, lecz się nadto pod przysięgą i pod karą od biskupa poznańskiego klątwy, do obrony Odonicza posiadłości zobowiązali. Wszyscy wspólnie poszli wojować Prusów. W następnym roku, Henryk znowu napadł Odonicza,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 26
" gnieźnieńskie rozpatrzywszy, wyklął Henryka. Ten odwołał się do Papieża i wyjednał zdjęcie tymczasowa klątwy obietnicą iż się w Rzymie w przeciągu trzech miesięcy usprawiedliwi. Lecz się wcale nie usprawiedliwił, i umarł nie przestając ciemiężyć kościoł, r. 1238 w..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 27
" później o część ciężarów na nią przychodzącą, podwód i t. p., gdy dobra kościelne wyjęte od nich zostały. Lecz wpływu na sprawy krajowe nigdy duchowieństwu nie zajrzała, ani stanowiska jego w narodzie zniżać nic zamierzała. Ważniejsze bywały z książętami zajścia. Rzecz..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 28
" odleglejszych części jej wschodnich. W późniejszych wiekach rządziły się niem. Kijów nawet i okoliczne mu grody, toż wolno było na Rusi każdemu, sądzić się prawem koronnem lub statutem litewskim, a właściwiej mówiąc ruskim. Na powszechnej tej swobodzie nie szkodowało państwo...."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 29
" wszystkich, z umysłu i postanowienia nieprawość czyniących. Dlatego tyle uciśnionym i prześladowanym był Kościoł przez cesarzy i królów, na mocy pogańskiego, rzymskiego prawa Cezarów, samowładztwa próbujących. Dlatego zabitym był Św. Stanisław Szczepanowski przez Bolesława..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 30
" Wsie i miasteczka pod Magdeburskiem prawem żyjące od wielu z nich wolnemi były. Tembardziej, ziemie Kościołowi poświęcone, wyjęte były z powszechnej tej niedoli, przez obwarowanie surowemi karami. Krom pogańskich najazdów i obrony w nagłej potrzebie dzielnicy księcia, kmieć..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 31
" szlachcie we własnych jej dobrach. Książęta jeno i ich łowcę polowali po wszystkich lasach. Ziemianie, zgrajo niezliczone psów łowieckich karmie musieli a kmiecie gniazd pilnować sokolich. Który nie ustrzegł i ptak odleciał, bardzo znaczną pieniężną karę opłacał. "Względem..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 32
" swego biskupa modeńskiego, by ludzi do Kościoła należących od ciemięztwa książąt bronił. " Ukochani synowie, książęta polscy, nie starają się, jakeśmy się. dowiedzieli, ażeby do grona książąt wiernych zaliczeni byli, kiedy zwyczaj niesprawiedliwy z dawnych czasów do..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 33
" miężenia pomienionych ludzi zaprzestali. A ty poprzedziwszy ostrzeżeniem, duchownemi karami według sprawiedliwości zmuszać ich będziesz bez odwołania. " R. 1238. Przeciw trwającym nadużyciom, pisze Grzegorz IX do Konrada mazowieckiego i innych książąt polskich, ażeby ludzi do..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 34
" wam i ziemiom waszym wydali, potwierdzimy, i za sprawą Pana, nienaruszenie dopełnić aż do stosownego i odpowiedniego zadośćuczynienia, rozkażemy. " Po śmierci Henryka Brodacza, możnego Bolesława krakowskiego obrońcy, odnowił zamachy swe Konrad mazowiecki, już nic pod zasłoną..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 35
" Konrad mazowiecki wichrzyć już nie śmiał, chociaż pokój miał od strony Prusów, mieczem krzyżackim powstrzymanych. Gwałtowny jego umysł na domowe zwrócony sprawy, nieszczęście niósł swoim. Syn jego Kazimierz z córką Henryka Brodatego, a więc siostrą następcy jego Henryka..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 36
" niec, ciężką winę uznał, na rozkazanie arcybiskupa stawił się przed nim w Łęczycy, i wedle sadu jego za grzech swój dość czynił. Łowicz (wieś na onczas) z lasami, przed wiekiem arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu zapisany, a przez książęta mazowieckie nieprawnie trzymany, oddał..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 37
" gnieźnieńskiego, Stolica Apostolska czyniąc rozgrzeszenie to nieskutecznem i nieważnem, poruczyła przewielebnemu Tomaszowi, biskupowi wrocławskiemu i Gerardowi, scholastykowi krakowskiemu, ażeby otrzymawszy odemnie stosowne zadośćuczynienie, żądane rozgrzeszenie udzielili. Pomienieni..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 38
" biskupowi, dla złożenia go w archiwum kościoła władysławskiego wydać postanowiłem, oraz prosiłem ich, aby nadanie to, za mojego jeszcze życia przez Stolicę Apostolską potwierdzonem zostało, z obawy, aby po śmierci mojej żaden z następców moich, chciwością wiedziony,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 39
" ROZDZIAŁ II (Nowogród) Na Lechii wschodniej nie było pokoju (1227). Nowogród się burzył. Nieustanne deszcze, zbiory zboża i siana psowały, lud niesprawiedliwie nękał arcybiskupa swego, winę niebłogosławieństwa Bożego na niego składał, urzędników domy rabował, z księciem..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 40
" w Łucku zdał się Jarosław, i w zamian swej ojcowizny, wziął lennem prawem Międzyborz. I Czartorysk wkrótce zdobytym został, i wzięci w niewolę synowie Rościsława, księcia pińskiego, który jako sprzymierzeńców wezwał Włodzimierza IV, wielkiego księcia kijowskiego i Michała..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 41
" legli do Daniela należący Kamieniec. Daniel tajemną umową zyskał sobie liana Kotiana, który złupiwszy Halickie, rzucił sprzymierzeńców i wrócił na swoje stepy; sam pobiegł do Krakowa, otrzymał od Grzymisławy, matki małoletniego Bolesława, posiłki przez Pakosława wojewodę..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 42
" o obraniu mu następcy, którego poźniej potwierdzić i wyświęcić; miał Cyrylli, metropolita Rusi. Jedni żądali Joazafa, biskupa wołyńskiego, drudzy Spirydiona, diakona ze świątobliwości znanego, inni Greka. Rozstrzygniono losem. Złożono trzy kartki z napisanemi imionami na..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 43
" była. Pobiegł tam na dni kilka, uspokoił, dopełnił w cerkwi Św. Zofii, ręką arcybiskupa Spirydiona uroczystego obrzędu postrzyżyn syna i wrócił do Czernihowa, a w Nowogrodzie domowe niezgody wybuchły znowu. Posadnik Wodowik, w kłótni z synem dawnego posadnika Twerdzisława,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 44
" zbiegającym dawnym swym stronnikom przytułek dawał. Jarosław po dwutygodniowym pobycie, opuścił Nowogród i wrócił na Suzdal. Głód i mór szerzyły się. coraz okropniej, Ćwierć zboża płacono grzywnę srebrną lub 7 grzywien kunami; ubodzy żywili się mchem, żołędzia, jodłowym..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 45
" lejskim, otrzynal od niego uznanie starszeństwa czyli zwierzchnictwa, które się mianem ojca oznaczało, i zaraz mu skuteczna przeciw Rycerzom mieczowym pomocą, odpłacił. W uporczywej bitwie 1,600 Ziemgołów i Litwinów zginęło,lecz Zakon nie powstrzymał zagonów, które się 1228 r...."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 46
" prawość w przedsięwzięciach, wielka miłość sprawiedliwości, gorliwość nawracania bez ucisku i prześladowania ". Następca jego Engelbert przygotowywać zaczął połączenie zakonu niemieckiego z krzyżackim w Prusach osiadłym. Nad obszerną częścią Kuronii panował starzec..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 47
" Prusach i Ziemgole, i wyłączenie od wszelkich danin królom, książętom, hrabiom czy szlachcie. Lecz wyjął z pod prawa tego cesarz, orężem do nawrócenia przywiedzionych. Ztąd na wieki cale, nieustanna walka miedzy biskupami apostolstwem nawracającymi a Zakonem, który w celu zyskania..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 48
" nika jego Władysława. Jarosław, kupców corocznie do Pskowa przybywających nie przepuścił; sól podrożała znacznie. Pogodzili się więc z nim Pskowianie, wychodźcom miasto opuścić kazali i za. księcia swego przyjęli Jerzego, szwagra Jarosława. W Niedźwiedziej-Głowie (Odenpe)..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 49
" mierzyć się z w. k. litewskim, książe niski, którego imię niepewne, lecz z wołyńskich pochodzie; się zdaje, powołał innych książąt z południowej Rusi. Podobno nawet Jerzy Wielki, książe moskiewski, posiłki pod wodzą brata swego Swiętoslawa przysłał "na przegnanie pogan z..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 50
" i roztropny w ich wykonaniu, w wojennej sztuce niepospolicie biegły, miał jeszcze dzielnego rozkazów swych wykonawcy w jednym z synów, imieniem Erdziwiłł. Po bitwie pod Kamieniem, zajął on całą Białą Ruś, bez oporu zapewne, gdyż o walkach nie rozpowiadają kroniki, chociaż lud tam..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 51
" Oprócz rzadkich i krótkich wyjątków, nic wiele czuły chrześciańskie księztwa, iż zwierzchnie nad niemi księztwo jest bałwochwalcze. Miały one. u wielkich książąt litewskich, zachowanie i cześć, jakich podbite przez Tatarów księztwa nie znały. Chrzcili się pogańscy..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 52
" Wielki książe Jerzy i Jarosław i Konstantynowicze poszli na Mordwę. Książe muromski Jerzy Daniłowicz wszedł w ziemię Mordwy Purgasa; włość spalili, żyto spaśli, bydło pobili, plon posiali za siebie a Mordwa uciekła w lasy i okopy swoje. A kto nie ubiegł, zabitym był przez..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 53
" już naprzód Rusią zwana, była. Książęta skandynawscy na znak własności, różnoplemienne. podbite narody, imieniem swojem piętnowali. Długo, bardzo długo, odrzucały to imię narody jako nic swoję, a może też jako znamię niewoli. W dwunastym jeszcze wieku, za czasów Nestora,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 54
" ROZDZIAŁ III (Sprawy kościelne. 1233) Dziesięć lat mijało, jak od Dniepru do Karpat rozpostarła się syzma. Wieść o wielkiem tem zaćmieniu Rusi, poszła na Europę całą. Kiedy z krzyżem w ręku, ubogi i bosy przyszedł Śty Jacek do Kijowa apostołować jedność, potrzeba mu..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 55
" znania które sobie niekiedy za żony biorą, na wzgardę chrześciańskiej wiary, według obrzędu swego powtórnie chrzczą, i błędy swoje, potępienia godne, zachowywać im każą. Ponieważ ani chcemy, ani cierpieć powinniśmy, iżby wierni związkiem małżeńskim z wiarołomnymi się..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 56
" Ostatnio te słowa dowodzą, iż nie mniemał papież aby prześladowanie w Kijowie długo trwać mogło, i rychłego się powrotu Rusi do Kościoła spodziewał. Włodzimierz srożył się coraz bardziej. Wygnał Marcina Sandomierczyka, przeora Dominikanów, wraz z zakonną bracią., kościoł..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 57
" Zło jawne i gwałtowne zatrwożyło znać i książęta ruskie z Kościołem trzymające, ocuciło obojętne. Z Nowogrodu i z innych dzielnic, prawdopodobnie z Czernihowa, w którym Śty Michał panował, posłowie przybyli do Rygi, jeszcze około 1229 roku, na porozumienie z bawiącym tam..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 58
" ustąpił. Wkroczyli obaj do księztw czernihowskiego, kilka miast wzięli, przymierze, ze stryjecznym bratem Michała Mścisławem Hlebowiczem uczynili, i miał już Daniel wracać do Halicza. Nie dopuścił mu Włodzimierz, gdyż sprzymierzeniec Michała Izasław, wnuk Igora siewierskiego,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 59
" nicę swą na Bugu, w pobliżu Brześcia, jawnie się za stroną Michała oświadczyli. Michał z Kościołem trzymał, katolickie więc książęta miał sobie przychylne. Darmo zimę i lato nic zsiadał z konin Daniel, darmo nawet książęta bołchowskie w niewolę pojmał, Halicza nic..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 60
" tylko trwało. Nie dłużej trwać miało i Jarosława. 1237 r., po śmierci Cyrylla Igo, nastąpił na metropolią, kijowską Józef Iszy Greczyn, odszczepieńca, z ręki oderwanego od Kościoła patryarchy konstantynopolskiego, Germanii Naupliusa. "

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 61
" ROZDZIAŁ IV (Moskiewskie kraje) Umarł Dżengishan, han Mongołów wstrzymanych nad Kałką. Czterdzieści dziewic zabito na ofiarę jego cieniom. Syn jego Oktaj, jedną w spuściznie po ojcu wziął naukę, by w pokoju nigdy nie zostawiać żadnego narodu, krom podbitego. Zawojowawszy wice..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 62
" rezański, matka jego, żona, lud cały. Przez dni kilka na odpoczynek, pastwili się Mongołowie mękami jeńców. Rozpinali ich, z łuków do nich jak do celu strzelali. Odchodzących, Jugor, jeden z książąt rezańskich z bojarem Eupatem, kołowrotem i garstką 1700 żołnierzy pogromił, a..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 63
" lili. Konającym w płomieniach, na glos święte rozgrzeszenia słowa wymawiał biskup. Wszewłód i Mścisław, przeciąć sobie drogę ocalenia próbowali. Obaj zginęli. Pomścił Bóg umyślne, z wyrachowania chciwości i pychy opuszczenie chrześcian nad Kalką i w Rezaniu. Bez oporu już..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 64
" ługskiej, do książąt czernihowskich spadającej. Panował tam małoletni książe Bazyli, z rodziny książąt czernihowskich. Siedm tygodni zdobywali mieściny Mongołowie. Gdy nakoniec przez obalony mur wpadali, mieszkańce, kto z mieczem, kto z nożem, wycieczką, w niezliczone ich wojsko..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 65
" chuci przymierze złamał i ustąpiony mu Przemyśl odebrał, potem się na Litwę wyprawił. W nieobecności jego zstąpił Daniel z Chełmu, przez siebie od niedawna założonego miasta i zajął wojskiem Halicz. Lecz bacząc iż biskup Artemi, bojarowie i wszyscy przeciwko niemu byli, i że..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 66
" przedstawiało przyjęcie Daniela przez Haliczan, lecących do niego jak pszczoły do matki, jak spragnieni do źródła, i o wspaniałomyślności Daniela, z jaką wszystko odpuścił, poprawy jedynie bojarów żądając. Zdarzenia i przeszłe i następne dostatecznie dowodzą, iż cała ta..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 67
" łożoną, kiedy się, horda Batu-hana do granic Rusi zbliżyła.Jak stado gołębi przed burzą, zerwały się z niwy swej dziewice Pańskie. Ukryto skarb niezmiernej ceny, obraz Matki Najświętszej, przez Śgo Łukasza Ewangelistę malowany, który Śta Eufrozyna sprowadziła bytu z Efezu...."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 68
" dobnie zniósł się z Jaroławem Tym, wielkim księciem suzdalskim, gdyż i ten wyszedł w pole; przeciw Mongołom? — nic — na wydarcie stolicy kijowskiej Michałowi. 1240. Podjazd tatarski zabiegi do Kijowa. Stojąc na lewym brzegu Dniepru, patrzał zdumiony wódz Mangu, na miasto stromo..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 69
" gościła u sprzymierzeńca męża, Izasława, wnuka Igora siewierskiego. Opuścić go wkrótce jednak musiał. Żona Michała siostra była Daniela, który posłał do Jarosława mówiąc: " Puść siostrę do mnie, ponieważ Michał przeciw obu nam źle myśli. Usłuchał Jarosław, przyszła..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 70
" runął mur i walka pierś o pierś, znowu dzień cały trwała. Przez noc następną, kiedy utrudzeni Mongołowie na gruzach rozwalonego muru, wytchnienia troche szukali, Dymitr nie spoczął, rany nawet nie obwiązał. Krwią oblany, dzidy z roki nic puszczał i do dalszej obrony wszystko..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 71
" strumienie krwi płynęły, nim Tatarowie miasto cało zajęli. Dymitr padł ugodzony. Zdziwiony męztwem, Batuhan życie mu zachował i jako niewolnika przy boku swym zostawił; wszystko zniszczył, groby nawet po cerkwiach poburzył i dalej na zachód pociągnął. Widocznem było iż żadne z..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 72
" stawiał baskaki, zaprowadzające rządy hana, wybierające haracz i podatek krwi przez zaciąganego z ludności żołnierza. Rada Dymitra zaszkodziła Węgrzynom, Rusi ni Polski nie ocaliła. Wysiany przez Batego Kajdan, zniszczył Grodno, Nowogródek, Słonim; ostatni książe udzielny..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 73
" gał potem aż do Ratna, gdzie w drugiej. bitwie pokonał. Cała północno-zachodnia Ruś oswobodzoną od Tatarów została, lecz Erdziwiłł z rany, zatrutą strzałą zadanej, zginął. Wdzięczna pamięć Rusinów, dotąd w pieśni sławi bohatera. (Kraków) "(1) Ogół zastępów Batuhana..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 74
" przez Wielkopolskę, Szląsk i Morawy (1)." Rozporządzenie wyprawy działo się z taką rozwagą, iż będąc w ziemi Halickiej, w pobliżu najdogodniejszego szlaku przez Karpaty do Węgier, odstąpili odeń Tatarzy umyślnie o kilka dni drogi ku północy, aby przez ocalenie okolic tych od..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 75
" zdaje, dopiero przednią strażą wojska głównego, kierowanego zdala kilku różnemi szlakami, ku oznaczonemu miejscu zebrania, Sandomierzowi. Jeden z takich podjazdowych zagonów, spotkał się. pod Opolem z wojskiem książęcem. Przyszło do bitwy, " w której wojsko chrześciańskie..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 76
" mierz. Z tamąd cofnął się. zagon tatarski z całą uprowadzoną zdobyczą ku Sandomierzowi. " Z Bolesławem Wstydliwym i rodziną książęcą zbiegło wiele ludu z ziemi Sandomierskiej w Krakowską. Odbywał się tam właśnie we wsi Kalina, pod przewodnictwem wojewody krakowskiego..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 77
" wabić," Gdy atoli nic pojawił się nieprzyjaciel, wrócili Tatarzy spokojnie w miejsce głównego zebrania się, Sandomierza. Mongołowie zwyciężyli, lecz poniesiony w tej bitwie cios, tak boleśnie dojął zwycięzcom, że smutna pamięć polskiej wsi Tursko, zachowała się przez długie..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 78
" kiego, wino zaszłych zdarzeń wziął na siebie, przełożył mu wszakże iż jeśli obietnicy nie spełnił, przyczyną, byli Haliczanie, którzy go księciem mieć nie chcieli, i dobrych względem niego zamiarów, uskutecznić nie dopuścili. Daniel i Bazyli odpowiedzieli przyjaźnie. Na ich..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 79
" młodziutkiego syna Lwa na Węgrzech, sam udał się do wolnego w tej chwili Sandomierza, gdzie się dowiedział o losie innych swych dzieci, żony i brata Bazylego. Złączył się z niemi u rzeki Połty i schronili się wszyscy u Konrada mazowieckiego, którego syn Bolesław dał im..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 80
" jeszcze przez dwa lata Rusi kijowskiej nie opuścił. Nauczał jak z nędzy ziemskiej, skarby na wieczność gromadzie; dla cierpiących zawsze miał słowo współczucia, pociechy i posługę. Po strasznej tatarskiej klęsce, głód i mór nawiedziły wschodni brzeg Dniepru. Z obawy zarazy nikt..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 81
" ROZDZIAŁ V (Kraków) Wychodzący z Sandomierza Mongołowie rozdzielili się na dwa główne szlaki (1). " Jeden z tych prądów wiedziony przez rodzonego brata Batuhana, Ordinia i stryjecznego brata Petę, czyli Bajdara, wziął kierunek północny ku ziemi Łęczyckiej i Kujawom. Drugi..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 82
" za nie znowu roty zaciężno. Wsparte niemi rycerstwo krakowskie i sandomierskie zamierzyło wzbronić Tatarom przystępu do stolicy. Schroniły się tam wraz z Bolesławem, tłumy bezbronnej ludności wszelkiego stanu, duchowieństwa świeckiego i z pobliskich klasztorów obojej płci, starców..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 83
" nych sprzymierzeńców tatarskich, już to rzeczywistą, już udaną ucieczką, naprowadza, chrześcian na zastępy odwodu, złożone z rodowitych Tatarów, oskrzydlające ich pospolicie, i zgniatające; gdy przeciwnie, rycerstwo chrześciańskie, skupia się w jeden sztywny i nieruchomy kłąb,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 84
" zasłonić mu ucieczkę, mając przy sobie tylko garstkę najwierniejszych dworzan i domowników, użył książe Bolesław krakowski reszty posagu Kunegundy do zaciągnięcia z poblizkich stron zachodnich nowej straży orężnej, i pod słabą jej tarczą, udał się z rodziną w błędną..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 85
" mieście, za kratą jakiejś coli samotnej, która, pokutniczym obyczajom czasu onego, służyła nawpół zamurowanemu, przypadkową tylko jałmużną żywionemu, za miejsce dobrowolnej po koniec życia katuszy (1). "Batuhan darował go życiem. Jeszcze godzina męczeństwa nie była dla niego..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 86
" ku Wrocławowi, gdzie miała złączyć się z nim reszta tłumów tatarskich, plądrująca tymczasem Wielkopolskę. Mniejsza część wojska, w której prawdopodobnie znajdował się sam Batuhan, pospieszyła przez góry Krakowskie do Węgier, dokąd pomniejsze czaty tatarskie, jak to przy..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 87
" idący, przebył Odrę na spiętych łodziach u Raciborza. Dalszego brzegu rzeki strzegł z niewielkim pocztem Mieczysław, syn Kazimierza, książe raciborski i opolski. " Ten na pierwsze hufce Tatarów na brzeg wysiadające, wielkim pędem uderzywszy, znaczny pogrom w nich sprawił. Wszakże,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 88
" nim wyjeżdża, spowiedzią, i sakramentem największym (1), " " jako Viatyk na śmierć przyjętym (2) ". " wojsko opatrzywszy, tym duchem, żeby albo zwyciężył albo dla ojczyzny, dóbr, i dla ludzi pobranych mężnie piersi nadstawiając, żywot w boju położył ". Matka jego " Jadwiga nie..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 89
" i Tatarzy wojsko swe rozdzielone mieli. — "Jest na polu Lignickiem, nad rzeką Nizą szeroka równina, Dobrem polem nazwana, gdzie się wojskom przyszło potykać. Tam Krzyżacy najpierwej, gdyż tak na Henryku wymogli, na pogany uderza, i snadnie pierwszy hufiec rozgromią. Lecz gdy poganie..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 90
" Nieustraszony porażką i uciekaniem swoich, ostateczny pułk zwarłszy z Krzyżakami, na Tatary goniące mężnie uderzy. Przypada na pomoc swym Baty albo też Peta. Ze wszystkich sil obiedwie strony dobijają się. zwycięztwa (1). " Gdy występuje ostatni pułk tatarski i przełamuje naszych...."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 91
" gdy się. dziewięć Tatarów na milę zupełną w pogoni zagnało, spotkawszy Luzmana Szlązaka też ze dwoma uchodzącego, z nim do nich się obróci i za jego pomocą, chociaż sam dwunastą, ranami okryty, ośmiu pogan zabija a dziewiątego związawszy, żywo z. sobą odwodzi (1). "..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 92
" gdy mniszki i synowa jej rzewnie śmierć oną opłakiwały, łagodnie ich samaż cieszyła, i niezmienionem obliczem Bogu dzięki oddawała, że takiego syna spłodzić jej przejrzał, który za żywota oddawając jej wszelaką uczciwość, w posłuszeństwie i pobożności nigdy nie ustawał,..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 93
" śmiercią czy niewolą. Obroniły się: Brün, Unczów [Newstadt] i kilka innych twierdz. Miasta niewarowne, klasztory: Hrodist, Obrowie, Rajgern, Tisnowic, Dubrownik poszły w perzynę. Horda rozłożyła się koło Ołomuńca. Po długiem oblężeniu, wypadł Jarosław z załogą i pohańców..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 94
" ROZDZIAŁ VI (Królestwo Węgierskie) W Węgrzech Bela IVty od młodości myślą, podniesieniu władzy królewskiej opanowany, dążył do jej urzeczywistnienia i dobrą i złą drogą.. Lenności przez królów na dziedzictwa możnym rozdane odebrał, do pierwotnego użycia na obronę kraju..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 95
" gniewu Batuhana nie ściągnąć, źle przyjął Michała, wielkiego księcia kijowskiego, proszącego o pomoc, a później Daniela halickiego. 1240 r. przybył poseł od Kotiana, hana Połowców, teścia niegdyś Mścisława Szczęsnego, donoszący o nowej od Tatarów porażce, i błagający..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 96
" wali się byli zachować, rozsiedlenia nie chcieli i rozdzielenia się odmówili. O Mongołach coraz groźniejsze wieści nadchodziły. Król zwołał sejm w Budzie; z jego woli, Kotiana z całą rodziną i innymi naczelnikami Połowców uwięzić kazał, powszechne zbrojenie się obwieścił...."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 97
" żołnierza. Król z Węgrzynami lekce sobie nieprzyjaciela ważącymi, postąpił aż na brzeg rzeki Sajo, w okolice puszczy, zwanej Mohi. Na przeciwnym brzegu stał Baty, i widząc jak się w tabor wozów szczupłe chrześciańskie wojsko zawierało, krzyknął do swoich, iż w oborze..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 98
" "przez góry zbiegi do Węgier. Tatarzy w trop za nim przez Tatry nad Dunaj wpadli. Schrania się więc ku zachodowi do Muraw, w mury klasztoru Cysterskiego, najprawdopodobniej opactwa w staromorawskiej stolicy Welehradzie. Lecz tam zalewa mu drogę inny nawal Tatarów, dążący od północy ze..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 99
" wsi wyprowadzona ludność dzieloną, była na trzy części: mężczyźni, niewiasty i dzieci. Mężczyźni młodzi i w sile wieku, szablami zrąbani. Starce, szeregiem uszykowani, rękę mieli odciętą i strzałami w serce ugodzeni, padali. Niewiasty młode i piękne, przez niewiasty..."

Bolesław Wstydliwy i Leszek Czarny : odłamek z dziejów Lechii cz. 1 - strona 100
" się uciekającymi. I tam nieszczęśliwą ludność tropili Mongołowie, obietnicami z ukrycia wywabiali i mordowali. Inne znów zgnije, w sojusz z niemi wchodziły, współrodaków łupiły i wycinały. Opustoszywszy cały kraj między Cissą a Dunajem, poszli Mongołowie dalej. Szturmem..."