Bolesław Chrobry - strona 1
" BOLESŁAW CHROBRY   przez Augusta Mosbacha. Poznań. Nakładem J. K. Żupańskiego. 1871. "

Bolesław Chrobry - strona 2
" BOLESŁAW CHROBRY   przez Augusta Mosbacha. Poznań. Nakładem J. K. Żupańskiego. 1871. "

Bolesław Chrobry - strona 3
" Drukarnia, J. I. Kraszewskiego (Dv. W. Łebiński) w Poznaniu. "

Bolesław Chrobry - strona 4
" Dzielny, przemyślny syn Mieczysława, Bolesław I., stawszy się samowładzcą Polski (r.992), wyśmienity znawca rzeszy niemieckiej, niebezpiecznej sąsiadki Słowian, tak doskonale umiał wyzyskać ustawy i polityczne stosunki niemieckie, usposobienie i przypadki królów-cesarzy, przymioty i..."

Bolesław Chrobry - strona 5
" Przedewszystkiem Bolesław usiłował wywinąć się z uległości cesarzowi zachodnio-rzymskiemu, bo uwłaczała jego poczuciu godności książęcej i zawadzała udzielności monarszej, do jakiej on zmierzał. Z nadzwyczajną tedy zręcznością podcinał węzły, jakie ojciec jego..."

Bolesław Chrobry - strona 6
" w ślad za ojcem gotów dopełniać obowiązków sprzymierzeńca, towarzysza cesarskiego. To też na wezwanie "cesarza Rzymian'' nie odmawiał posiłków ku zawojowaniu Słowian między dolną Odrą a Łabą mieszkających: r. 992 nadesłał pułki polskie pod dowództwem syna swego,..."

Bolesław Chrobry - strona 7
" do żadnej osobistej służebności nie zobowiązał się cesarzowi, lecz pozostawał udzielnym panem Polski, aczkolwiek na wielkie zgorszenie Niemców. Sam zaś Henryk II., podobnie jak Ottonowie, nader gorliwie zajmując się sprawami włoskiemi, nie zdołał potężnego księcia polskiego..."

Bolesław Chrobry - strona 8
" Aż poza Łabę wyprawiał swoją, konnicę, opanowywał warownie margrabiów, pustoszył krainy, uprowadzał niewolnika. Podjazdami urywał nieprzyjaciela, zapuszczającego się w głąb Polski; celni łucznicy polscy z nienacka zmiatali rycerzy niemieckich, zwabionych na zasadzki. To tu to tam..."

Bolesław Chrobry - strona 9
" mana(1) Ekkardowicza, margrabię łużyckiego, Ehrenfrieda (Cześcimira) falcgrabię (2) łączyło powinowactwo lub pokrewieństwo z Bolesławem, uskarbiał sobie poufnych przyjaciół np. Werynharda, bratanka Thietinara biskupa, Ekkarda brata margrabiego Hermana, oznajmujących mu wszystko,..."

Bolesław Chrobry - strona 10
" wali ciekawych Polaków z ową rycerskością niemiecką, która z ziemian polskich zwolna utworzyła odrębny stan szlachecki, z staroniemiecka ślachta (1) przezwany, szczycący się zewnętrznemi oznaki, na wzór niemiecki wyrabianemi i z niemiecka herby (2)   ochrzczonemi...."

Bolesław Chrobry - strona 11
" niegdyś za Mieczysława I. zawojowaną, przez księcia czeskiego, Bolesława I. Okrutnego, i przeszedłszy do zatatrzańskich posiadłości czeskich, granice państwa swego pomknął aż po Dunaj węgierski. Następnie przeważny wpływ wywierając na dolę pięknego kraju czeskiego, Czechów..."

Bolesław Chrobry - strona 12
" Prusakami zwany przez ościennych Mazurów, (1) Bolesław przyniewolił do pewnej uległości, gdy nawracanie owych hardych bałwochwalców do wiary chrześciańskiej, z namowy i za pomocą księcia, polskiego przedsięwzięte przez Wojciecha, niegdyś biskupa praskiego, i przez arcybiskupa..."

Bolesław Chrobry - strona 13
" skiemu. Bądź co bądź, stary wielki książę ruski i syna i synowę i biskupa łacińskiego kazał osadzić w więzieniu. Bolesław oburzony tym postępkiem Włodzimirza, wyruszył naprzeciwko niemu i napustoszył ruskiej ziemi. We trzy lata zaś Bolesław powtórnie przedsięwziął..."

Bolesław Chrobry - strona 14
" handlem ożywionej, w bogactwa opływającej. Zabrawszy skarby wielkoksiążęce, część ich przodkiem wysiał do Polski i całe wojsko swoje hojnie z nich obdarzył. Poczem odprawił wojaków cudzoziemskich, a swoim pułkom polskim stannice ponaznaczał w Kijowie i po okolicznych grodach i..."

Bolesław Chrobry - strona 15
" ruskie pod dowództwem Jarosława. Lecz przy Polakach została wygrana, a tem zwycięztwem Bolesław zakończył świetny zawód rycerski. Podobnież jak Włodzirnirz W. na Rusi, działał Bolesław polski, walecznością i bystrością przewyższając ruskiego Włodzimirza. Głębokie zaś..."

Bolesław Chrobry - strona 16
" Słowianami, aby Polak wstąpiwszy do towarzystwa zachodnio-europejskiego, przystojnie się zachowując, niepoślednie w niem zajmował stanowisko, i coraz większe poważanie sobie zjednywał. Przedewszystkiem wypadało Polskę uczynić wierną, córą kościoła łacińskiego, bo z Rzymu..."

Bolesław Chrobry - strona 17
" Bo jak Karol Wielki, chcąc Sasów mocniej przywiązać do kościoła chrześciańskiego, rozporządzeniem z r. 785 na niezachowanie postu wielkiego i spalenie zwłok zmarłych zwyczajem pogańskim, ustanowił karę śmierci, — podobnież Bolesław Polakowi, któryby się poważył jeść..."

Bolesław Chrobry - strona 18
" wysokiego poważania, jakiem zaszczycać należało opowiadaczy słowa bożego i wiernych sług Chrystusowych, sam książe tak wielki szacunek okazywał duchownym, że, jak wspomina tak zwany Marcin Gali, w obec "księży póty usiąść nie śmiał, póki oni sami nie usiedli." Taki był na..."

Bolesław Chrobry - strona 19
" poganom, skłonił Bolesław myśl jego ku Prusakom, jako bliższym i dobrze sobie znanym, i we wszelkie potrzeby na tak niebezpieczną zaopatrzył go wyprawę. Wiadomo zresztą, iż Bolesław zwłoki męczennika wykupiwszy od Prusaków, złożył w archikatedralnym kościele gnieźnieńskim...."

Bolesław Chrobry - strona 20
" apostołem Prusaków; bo "władzca polski siłami ducha i ciała zachęcał go do nawracania Prusaków, i postanowił żadnych na to kosztów nie szczędzić." Również zwłoki Brunona, który męczeńską koroną uwieńczył apostolstwo swoje, Bolesław od pogan pruskich wykupił i — jak..."

Bolesław Chrobry - strona 21
" jakie nawet po zdobyciu udzielnego stanowiska co raz ściślej utrzymywał z Niemcami, niejako popierał napływ cudzoziemskich ludzi, wyobrażeń, wiadomości rozmaitych, zwyczajów, ustaw, potrzeb przyspiesza jących bieg przeistoczeń towarzyskich. Mianowicie zdobywcze zamysły Chrobrego,..."

Bolesław Chrobry - strona 22
" tracili swoje mienie, gospodarstwo, stawali się z swobodnych właścicieli służebnikami. Szczególniej właściciele małych włości, skromnych zagród upadali, podobnie jak się to działo w Niemczech, gdzie obowiązek służby wojskowej znacznie przyczynił się do pogorszenia losu ziemian..."

Bolesław Chrobry - strona 23
" licznych jeńców, branych na zagranicznych wyprawach. Pojawiły się tedy nowe włości, osady, ale nowi uprawiacze roli po większej części według ówczesnego prawa wojennego stawali się ludem niewolnym, przywiązanym do skiby, do ciężkich posług i danin obowiązanym, chociaż i mieli..."

Bolesław Chrobry - strona 24
" a w silnej stawał obronie rolników biednych, którzy pokrzywdzeni od panów udawali się pod jego opiekę. Dlatego też lud serdecznie miłował Bolesława, i w długie lata opłakiwał skon sprawiedliwego króla. Z taką samą mocą Bolesław wypełniał obowiązki najwyższego sędzi, jako..."

Bolesław Chrobry - strona 25
" Takato sprawiedliwość oraz łaskawość Chrobrego sprawiła iż wszystek naród bał się go, ale i kochał swego pana miłościwego. Bolesław doskonale poznawszy stan i urządzenia królestwa niemieckiego, a długiem doświadczeniem doszedłszy na czem polegała potęga jego i wyższość..."

Bolesław Chrobry - strona 26
" czyli miastach, aniżeli przebywając pod namiotami na szczerem polu. Odprowadzony do granicy powiatu przez przystawów i włódarzów czyli starostów wiejskich, odprawił ich zanim przejeżdżał do sąsiedniego powiatu, gdzie go znów przyjmowali urzędnicy miejscowi. Wszelako przejazd..."

Bolesław Chrobry - strona 27
" władzcy Polski przybywające, głoszą, o tem odwiedziny cesarza Ottona III. zdążającego do Gniezna. Mianowicie obcych gości, którzy u niego służbą rycerską dzielnie się spisali, wynagradzał sowicie, a wszelkie ich potrzeby hojnie zaspakajał. Biesiadami uraczał naród swój, a sam..."

Bolesław Chrobry - strona 28
" dzieści większych i dużo mniejszych stołów, za któremi monarcha polski ze cną małżonką, swoją ucztowali w gronie dobranej drużyny czyli dwunastu przyjaciół swoich a radzców tajnych, małżonek tychże dostojników i innych gości. Bolesław rzeczywistym był monarchą czyli..."

Bolesław Chrobry - strona 29
" ryka II" sam się królem ogłosił, zniewalając świat chrześciański aby mu w gronie panujących chrześciańskich przyznał dostojność królewską, która się słusznie należała wielkiemu założycielowi i samowładzcy przestronnego państwa polskiego. Zwłoki Chrobrego złożono w..."

Bolesław Chrobry - strona 30
" Drukarnia J. I. Kraszewskiego w Poznaniu. (Dr. W. Lebiński.) "