Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 1
" zny, była cała słowiańska. Władał tam książę Przybysław w mieście Braniborze, dziś Brandenburg zwanym. Około r. 1150 występuje na widownię Albrecht, zwany Niedźwiedziem, władający wschodnią marchią. Ten chytremi układami umiał siać niezgodę między słowiańskich..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 2
" praojciec panującego rodu w Brandenburgii i Prusach. Górne i Dolne Łużyce podlegały z małemi przerwami królom czeskim, a gdy dom habsburski posiadł koronę czeską, przeszły pod panowanie austryackie. Od 1620 panują nad Łużycami elektorowie sascy, dopiero 1815 r. w skutek traktatu..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 3
" Ślązku, a zanosi się na to niestety! w Prusach Zachodnich, nawet w Księstwie Poznańskiem zaczynają się zdarzać podobne wypadki. Odwieczna walka, która niegdyś wrzała nad Łabą i Odrą, przenosi się nad Wartę, Noteć i Wisłę. Najdłużej zachowali Serbowie niepodległość na..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 4
" potomków znajduje się korona i berło. Dawniej zapewne istnieli podobni tajni królowie, za czem przemawia owa warownia na błotach, ale trudno przypuścić, żeby dziś jeszcze się przechowywali. Jednakże pewną jest rzeczą, że chłopi wsi Kamienki, prawie zupełnie zniemczonej, wywodzą..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 5
" Podanie to jest wymownym dowodem, że każdy lud szlachetny kocha swą przeszłość, a mianowicie swych królów i zasłużonych mężów. Bierzmy ztąd wzór i miłujmy naszych królów polskich, bohaterów, wodzów, uczonych i wogóle zasłużonych o dobro kraju Polaków. Miłość powinna..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 6
" Widok takiej wsi czysto serbskiej za serce chwyta Polaka, który do niej pierwszy raz zabłądził i w oddali od ojczyzny znajduje, jakby istne nasze sioło. Takaż sama tu spokojność, i pomimo widocznego większego dostatku, skromność. Tak samo po obu stronach ulicy ciągną się jedne do..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 7
" trzeba, Serb, o ile podobna, z niego buduje. Mieszkalny dom stoi zawsze szczytem do ulicy wioski, wejściem na podwórze obrócony. Dach, od strony podworza na parę łokci wysunięty i na słupach drewnianych wsparty, tworzy rodzaj prostej galeryi, winem, lub inną pnącą się rośliną..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 8
" Do izby tej dotyka komora, z szerokiem łożem gospodarstwa, tudzież skrzyniami i szafami, w których pieniądze, odzienia i inne cenniejsze przedmioty przechowywane bywają. Stromeschódki prowadzą z sieni na poddasze, w części przeznaczone dla domowników komórki, w części składy..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 9
" takich przecież są i pomniejsi gospodarze, zagrodnicy (zahrodnik), po parę tylko mórg mający, a wreszcie chałupnicy (khjeżkar) i budnicy (budarz), których całą własność chałupa z maleńkim ogrodem stanowi i którzy głównie z najmu żyją. W chacie serbskiego chłopa przechowało..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 10
" konnych chórach psalmów. Jest to ogólny sposób modlenia się Serbów i dla tego zamiast naszego: odmawiać pacierze, używa się tu wyrażenie: śpiewać pacierze. Pożywienie zwykle jest skromne i podobnie jak u naszych chłopów składa się głównie z mleczywa, jarzyn, krup i mąki, z..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 11
" wny obyczaj z świeżemi wymaganiami, do symbolicznego znaku przywiązane bywa pisane wezwanie. Sposób ten zwoływania się w razie wspólnej potrzeby, przypomina żywo obsyłanie ognistego krzyża w górach szkockich, którego tak cudny obraz skreślił Walter Skott w swojej: „Dziewicy..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 12
" Zestawiwszy te obadwa, tatrzański i łużycki obyczaje, możemy sobie wystawić, jak były niegdyś obsyłane w Polsce owe wici, których tradycyjna nazwa przetrwała tak długo w życiu Rzeczypospolitej. Zwołane w sposób wskazany zgromadzenie łużyckiej gminy latem odbywa się w cieniu..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 13
" każdy pretekst odwiedzenia karczmy chciwie bywa chwytanym. Najmniejszy, czy to w społecznem: czy w domowem życiu wypadek, bądź to smutny, bądź radosny, każdy interes, każdy plan powzięty, każde rozpoczęcie lub ukończenie najmniejszej gospodarskiej czynności, w karczmie zapite być..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 14
" stce, tylko stopa zwykle bywa długa i szeroka. Płeć, lubo nieco ciemniej niż u naszego ludu cieniowana, jest jasna, włos ciemny, tak zwany szatyn, oczy równo często ciemne jak błękitne. Ubiór zwyczajny mężczyzn nie ma nic w sobie osobliwego. Składa się on z grubej, czasem zamiast..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 15
" szlachty powszechnych, tudzież różnego kroju i barwy rogatywek. W stroju kobiet uderza powszechny, tak u zamężnych jak u dziewcząt obyczaj noszenia pokrytej głowy, choć są ślady, że dawniej te ostatnie z odkrytemi chodziły włosami, obwijając kosę naokoło głowy, jak to dziś..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 16
" Gdzie niegdzie dziewczęta noszą jeszcze na piersiach rodzaj pancerza z grubej tektury, pokrytej jasnobarwnym aksamitem lub materyą litą, sztucznie jakoś do gorsecika przypięty. Najkosztowniejszą częścią ubrania, prawda że zwykle na święto tylko służącą, jest olbrzymi rodzaj..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 17
" odbytych uroczystości następuje wesele na które sprasza, podobnież jak u nas, w kwiaty, chusty i wstęgi różnobarwne przybrany drużba. Wesele nazywa się kwas, to jest uczta lub swadba; pan młody — nowożeniec, panna młoda — niewiesta. Obrzędowi weselnemu przewodniczy swat pana..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 18
" Składa się on z kilku lub kilkunastu rzędów monet, połączonych z sobą uszkami, opasujących szyję i spadających na piersi, a zakończonych pojedyńczą największą sztuką. Bogate dziewczęta miewają na sobie po dwa razem: jeden z wielkich srebrnych talarów i medali, drugi z zł'..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 19
" ołtarzu nawzajem odzienie, ażeby w małżeńskiem pożyciu górę zyskać. Do kościoła orszak weselny odbywa drogę częścią na wozach, częścią konno, poprzedzany muzyką, wśród śpiewów, wykrzykiwań, strzelania z pistoletów i wywijania kijmi, które teraz zastępują używane..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 20
" Werć me pola herca Kręć mnie koło grajka Werć me pola herca Kręć mnie koło grajka Mój najlubszi luby! Mój najmilszy, miły. Niemski rady rejwam, Lubię ton niemiecki, Niemski rady rejwam, Lubię ton niemiecki, Serski hiszcie radzio...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 21
" Skoro chory zbliża się do ostatniej chwili swojej, kładą go na świeżej, prostej, prześcieradłem białem pokrytej słomie. Często sam chory, stan swój czując, tego żąda. W chwili konania, tak okna jak i drzwi izby stoją otworem, a zgromadzeni krewni i domowi modlą się w cichości...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 22
" Ciało, najczęściej tylko w płócienny owinione całun, leży w trumnie z wypukłym wierzchem, na którym jest zwyczaj kłaść siekierę. Jak wiemy z licznych wykopalisk, to narzędzie pracy i obrony najczęściej kiedyś towarzyszyło do grobu zmarłemu. Jeżeli kościół jest w tej samej..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 23
" Z uroczystości religijnych najgłośniej obchodzone kiermasze parafialne, poczynając od niedzieli zwykle przez trzy dni trwające. Napływ krewnych, przyjaciół, znajomych, a wreszcie wszelkiego rodzaju żebractwa, bywa natenczas tak ogromny, że każdy dom wsi zamienia się w istną..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 24
" zimno, konie i bydło pławią się o tej porze, a dziewczęta biegną o północy do strumieni, cudownej z nich wody zaczerpnąć i zachować. Zwyczaj to widocznie pogański, z przypadającego około tegoż czasu święta na Wielkanoc przeniesiony. W dzień Zielonych Świątek, podobnie jak w..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 25
" kła i prosta brzózka, z której obciąwszy wszystkie dolne gałązki, sam tylko rozwijający zostawia się wierzchołek. Wierzchołek ten zostaje ozdobiony kolorowemi wstążkami i chustkami, a tak wystrojona Meja wkopuje się na wygonie wioski. W niektórych miejscach zostaje ona aż do..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 26
" W ogólności, w wyobrażeniach i pamięci Serbów przechowało się bardzo wiele pojęć i podań przedchrześciańskiej ich wiary. Dwie na granicach kraju, sterczące naprzeciw siebie ogromne góry, Bieły-boh i Czerny-boh zwane, wiecznie w pamięci utrzymują przytomnemi nazwy tych dwu..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 27
" Główne dawniejszej Milzawii, tj. kraju Milczan, dzisiejszych Górnych Łużyc, miasto Budyszyn, obejmuje około 15,000 mieszkańców, z których do 7,000 Serbów. Leży ono na lekkiej wyniosłości, w kolanie rzeki Sprewii, od zachodu i południa je opływającej. Zewnętrzne, zaszłemi..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 28
" wznoszą się pomniki, krzyże i proste zielone mogiły. Trudno sobie wyobrazić coś kardziej czarującego jak widok, który cmentarz ten dziwny przedstawia patrzącemu z przeciwnej strony rzeki, zwłaszcza w noc, gdy tajemniczy blask księżyca leje się przez zapadłe sklepienia na milczące..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 29
" prędszego przeciekania ku sercu kapłani wieszczyli o przychylności bóstwa. Tuż do Czarnego Bohu dotyka niższy nieco Hromadnik, miejsce zboru Serbów na wojnę lub wielkie relijne obrzędy. Z góry tej przechodzi się na Praszicę, czyli górę wyroczni. W jednej ze sterczących na jej..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 30
" Ojcze nasz po serbsko-łużycku. Wótcze nasz, kiż sy w niebiesach; swjatosciene budź twoje mieno; przyńdź k nam twoje kralestwo; twoja wola so stań każ na niebiu tak też na zemi; nasz wszyedny khlyb daj nam dżens; wodaj nam nasze winy, każ my wodawamy naszym winikam; nie wiedź nas do..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 31
" za to nie ma nosowych ą i ę. Właściwością mowy serbsko-łużyckiej jest liczba podwójna, pilnie przestrzegana, której dawniej i w polskim języku używano n.p. skrzydło, w liczbie podwójnej: skrzydle, w mnogiej: skrzydła. Dotąd lud nasz mówi: chwycił go za ożydle, zamiast..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 32
" Rękopis znajduje się w królewskiej bibliotece w Berlinie. Najstarszą książką serbską drukowaną jest protestancki kancyonał w narzeczu dolno-łużyckiem, wydany przez pastora Albina Mollera 1574 roku w Budyszynie. W narzeczu górno-łużyckiem wyszedł drukiem katechizm Lutra 1597 r...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 33
" roku 200 książek. Nowsze badania powiększyły tę liczbę, mimo to najwyższa liczba, jaką można przyjąć, wynosi 250 dziel drukowanych. Dodawszy do tego ze 100 a najwyżej 200 książek, odnoszących się do łużyckiej narodowości, drukowanych po łacinie i niemiecku, uzyskamy liczbę..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 34
" Poważna to wprawdzie liczba, ale mimo to nie mamy powodu być dumnymi i spoglądać z politowaniem na Serbów - Łużyczan. Zważmy tylko, jak ich było i jest mało i jak byli prześladowani. Może w stosunku do tego małego narodu ruch nasz umysłowy nie jest takim, jakim być powinien. W r...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 35
" wny Łużyczanom i Polakom. *) Znaczna część Serbów została wtedy zniemczoną. Ten sam skutek miały wojny napoleonowskie. Około 1820 r. rozpoczął się wielki ruch literacki w całej Słowiańszczyznie. W Polsce wystąpił około tego czasu największy polski i słowiański poeta, Adam..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 36
" wiele nadziei, aby można ocalić od zagłady narodowość łużycką, przecież pracował wytrwale dla dobra swego narodu. Wytrwałą pracę często wieńczą cudowne nieomal skutki. Wszakżeż i Dobrowski, który się dzielnie przyczynił do wzbudzenia narodowości czeskiej, nie wierzył, aby..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 37
" Potęga prawdy zniewala nawet i przeciwników do wymiaru sprawiedliwości. Bierzmy ztąd naukę Polacy, aby zawsze i wszędzie bronić legalnemi środkami nieprzedawnionych praw naszych. Nie należy lekceważyć wyborów do rad miejskich i do sejmów, bo tam można nietylko przypomnieć..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 38
" mawiać do serc rodaków w najczulszy sposób; jego giętki umysł trafiał do przekonania nawet tych, co we własne istnienie wierzyć nie chcieli." Zejler, stanąwszy na czele serbskiego towarzystwa akademickiego w Lipsku „Sorabia", umiał zapalić swych towarzyszy do pracy dla dobra narodu...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 39
" posiada; nowy duch wszystko, co słabe, silnie dźwiga.'' Druga pieśń sarbsko-narodowa tak się zaczyna: Trać dyrbi Serbstwo zawostać A serbska khoroj zmahować. Każ dołho z drjewom zelene, Te hory stoja łużiske. Po polsku: „Trwać będzie Serbstwo i serbska chorągiew powiewać,..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 40
" Niejako wstępem do założenia Macierzy był pierwszy koncert łużycki w Budyszynie 1845 r. Bawił tam wówczas sławny czeski dziejopis Palacki. Obecność jego wywarła wielki wpływ na serbskich narodowców (patryotów). Pod wpływem tego wrażenia powstała myśl, aby urządzić koncert,..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 41
" skiej", które rząd saski potwierdził za przyczynieniem się. Adolfa Klina. Pierwsze uroczyste zebranie odbyło się wśród licznego udziału gorliwych Łużyczan dnia 7 kwietnia 1847 r. w Budyszynie. Celem głównym Macierzy jest wydawanie książek, pisanych czystym językiem..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 42
" ziemi, a mianowicie: w szkołach, kościołach, przed władzami i przed sądem." Deputacya serbska, złożona z kilkunastu osób, udała się z petycyą najprzód do ministerstwa, a potem do króla Jana, który przebywał w Pilnie, gdyż obawiał się pozostać w Dreźnie. Serbowie zapewnili..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 43
" treści: 1) W szkołach elementarnych, gdzie większość dzieci serbskich, ma się nauka odbywać wyłącznie po serbsku, a gdzie mniejszość, mają się dzieci uczyć swego języka i katechizmu w ojczystej mowie. 2) Duchowni obojga wyznań i nauczyciele, naznaczeni do serbskich parafii, mają..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 44
" po serbsku, a jego małżonka dała poznać, że i ona rozumie ich język. Mimowoli nasuwają się tu różne uwagi. Nasz naród mianowicie po 1831 roku liczył za wiele na sympatye ludów, nie bacząc, że ludy, niezdolne, aby w własnym kraju przeprowadzić swe żądania, nie mogły nam dać..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 45
" dzieńska Nowina", ale bez wiadomości politycznych. Dopiero w 1848 roku zamieniło się to pismo w polityczne pod redakcyą Smolera. Wychodzi ono po dziś dzień pod nazwą: „Serbske Nowiny", które liczy przeszło 2000 przedpłacicieli. Pierwszy kalendarz łużycki wyszedł 1854 r. w 2000..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 46
" Ważnem bardzo przedsięwzięciem było wydanie serbskiego słownika, który został ukończony 1864 r. nakładem Macierzy. Rząd saski dał na ten cel 200 tal. Nie słychać, aby rząd pruski w podobny sposób poparł jakie polskie, a choćby tylko dolnołużyckie wydawnictwo. Słownik ten..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 47
" Oprócz Zejlera odznaczyli się jako poeci: Jan Ciesla, Jan Wehla, Warko, Bartko i Fidler. Piękny jego wiersz o ziemi łużyckiej przełożyła na polskie Melania Parczewska, która tłomaczy łużyckie i czeskie poezye na polskie. Przytaczamy tu ów wiersz, abyśmy poznali nieco ducha..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 48
" cenie w wiejskiej szkole. Najczynniejszym między nimi jest Piotr Młynk, który wydał 6 zeszytów pieśni religijnych. Jest i poetka Emilia Pful, która pisze po łużycku. Oprócz wymienionych wyżej pism czasowych począł 1860 r. wychodzić: „Łużyczan, czasopis za zabawu a powuczenje,"..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 49
" Pomijając dość jeszcze licznych pisarzy łużyckich, o których nie podobna tu się rozpisywać, wspominamy o pięknej książce: „Kniha sonettow. Spisał Jakub Ćišinski." Jest to niezawodnie ten sam poeta, który utworzył pierwszy dramat serbski. Książka ta może i powinna żywo..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 50
" Cośmy dotąd mówili o literaturze serbsko-łużyckiej odnosi się prawie wyłącznie do Górnych Łużyc. O Dolnych Łużycach niewiele jest pocieszającego. Z Polaków zajmował się tą bratnią krainą A. Parczewski; napisał nawet broszurę pod napisem: "Z Dolnych Łużyc. Kilka zarysów i..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 51
" ognia, prawie już gotowy, aby pochłonąć nieszczęśliwą ofiarę, bo rzecz się dzieje za dawnych czasów w epoce wojny trzydziestoletniej, aż wreszcie księga Pisma świętego pomaga rozwiązać zawikłanie i ocala niewinnego. Cnotliwy Bogumił i piękna Leńka łączą się ku swojej i..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 52
" gorliwym Łużyczaninem. Napisał dwa dobre poematy: ,,Serbska swaźba w Błotach" (Serbskie wesele w Błotach) i „Přerada markgrofy Gera" (Zdrada margrabi Gerona). „Serbskie wesele" jest tem poniekąd dla Dolno Łużyczan, czem dla nas Pan Tadeusz, gdyż opisuje w tym poemacie młody..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 53
" cham moję polską narodowość i chcę zostać jej wiernym aż do śmierci." Wypada tu uczynić wzmiankę o Niemcu Sauerweinie, który, nauczywszy się po serbsku, pisze i czuje, jak prawy Łużyczanin. Parczewski tak o nim pisze: „Wybitną osobistością jest dr. Sauerwein, Niemiec rodem z..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 54
" Cześć szlachetnemu człowiekowi, który tak gorąco pokochał uciśnioną narodowość serbsko-łużycką. Niech Ci Bóg da niebo, czcigodny Surowinie. Jeżeli Cię dojdą te słowa uwielbienia za twe piękne czyny, wspomnij, czcigodny Panie, że i Polacy umieją cenić Twe poświęcenie dla..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 55
" stym członkiem. Mogą być członkami mężczyzni, kobiety i cudzoziemcy. Towarzystwo to, gdyby było poparte przez Słowian, a mianowicie przez Polaków, mogłoby oddać nieocenione przysługi sprawie serbsko-łużyckiej. Także drugie stowarzyszenie dla dolnych Łużyczan zawdzięcza swój..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 56
" po serbsku, co było osobliwością, gdyż powszechnie duchowni i nauczyciele w Łużycach używali języka niemieckiego. W czternastym roku życia został młody Jan oddany do Budyszyna, który wówczas był więcej niż dziś niemieckim. Boleść ogarnęła serce młodzieńca, gdyż wszędzie..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 57
" Podczas wakacyi zwiedzał Smoler krainę, zamieszkaną przez Łużyczan, zbierając pieśni, podania, powieści i przysłowia ludowe. On pierwszy poznał z naocznego przekonania, jak daleko sięga serbska mowa. Nie zapomniał także o młodzieży serbskiej w Budyszynie, dokąd często pisywał..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 58
" Serb", zawierającą rozmowy serbskie i niemieckie. Już w tej małej książce okazał się wiernym synem swej ojczyzny, gdyż gorąco zachęcał swych rodaków do zamiłowania ojczystego języka. W r. 1841 wydał on zbiór pieśni ludu serbsko-łużyckiego pod nazwą: "Vollkslieder der Wenden..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 59
" Przemyśliwając nad środkami dźwignięcia narodowości serbskiej, poruszył Smoler myśl wielką, aby założyć stowarzyszenie, podobne do czeskiej Maticy, w celu wydawania dobrych książek serbsko-łużyckich. On pierwszy przedstawił swój zamiar zebraniu, złożonemu z młodzieży i..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 60
" On to głównie ich wezwał, aby nie opuszczali króla saskiego, ale równocześnie mieli żądać równouprawnienia swego języka. Gdy pozwolono na wykład nauki języka serbskiego w gimnazyum budyszyńskiem, objął Smoler lekcye, tak samo tłumaczył na serbskie urzędowe odezwy. Wydał..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 61
" przyjaciel ksiądz Hornik po łużycku, prosząc braci Polaków o poparcie ich narodowych usiłowań. Zebrał wprawdzie Smoler nieco pomocy mianowicie od Rosyan, ale tyle doświadczył zgryzot, że włos jego całkiem zbielał. Pierwsza drukarnia serbska zawdzięcza swe istnienie Smolerowi...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 62
" znaczne ulgi w skutek wystąpienia Edwarda Raczyńskiego. Smoler zakończył życie d. 13 czerwca 1884 roku w Budyszynie. Na zakończenie przytaczamy dwa ustępy z pracy Parczewskiego o Smolerze: "Jest coś niezwykłego, posągowego, w tej długoletniej, do jednego celu skierowanej pracy..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 63
" nie krasomownem słowem; czy nareszcie wtedy, gdy puszcza się w odległą podróż; zawsze i wszędzie ma na widoku moralne podniesienie narodowości. Gdzie tylko o dobro Łużyc chodzi, Smoler jest zawsze pełnym zapału entuzyastą, takim samym jak w owych chwilach młodości, gdy, studentem..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 64
" ich od germanizacyi". W słowiańskich krajach wszędzie imię Smolera otoczone jest zasłużoną sławą; jest członkiem wielu Towarzystw naukowych i literackich, między innemi byłej Komisyi archeologicznej w Wilnie. W okolicach Budyszyna wszyscy Serbowie znają i czczą znakomitego..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 65
" a w Dolnej miasto Chocieborz (Kottbus). Słowo Boże głosi Górno-łużyczanom dotąd jeszcze 74 księży i pastorów w 60 kościołach, a Dolno Łużyczanom 30 pastorów w 30 kościołach. Pierwsi mają szkół 130, drudzy około 40. Mimo to, że wszelkiemi środkami ich niemczono, śmiało..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 66
" widoczna, o duchowe potrzeby swego narodu, za co najmniejszego nie pobierają wynagrodzenia. „Macica" rozszerzyła od czasu swego założenia więcej niż 120,000 egzemplarzy różnych książek, wydała słownik serbsko-niemiecki i niektóre książki szkolne, założyła dalej bibliotekę i..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 67
" Znalazłszy poparcie u Braci Polaków w innych dzielnicach, zwracamy się Łużyccy Serbowie i do Was, szanowni Wielkopolanie z proźbą, byście nam przyszli w pomoc w dopięciu naszych zamiarów i prac, które tem łatwiej pojmiecie, ile że Wy właśnie w tem wszystkiem jesteście nam wzorem...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 68
" Ksiądz Michał Hórnik.   Obok Smolera położył X. Hórnik najwięcej zasług dla rozwoju narodowości serbsko łużyckiej, a obecnie jest on jej głównym filarem. Dla nas Polaków jest to bardzo sympatyczna postać, gdyż nietylko umie dobrze po polsku, ale i serdecznie kocha..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 69
" lacki, który napisaniem dziejów czeskich zjednał sobie wiekopmną sławę; Wacław Hanka, pamiętny odkryciem Królodworskiego rękopisu; X. Wacław Sztulc, znany przyjaciel Polaków i wielu innych. Mężowie ci wywarli wpływ nader zbawienny na młodego Serba. W Pradze istnieje od 1704 r...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 70
" W towarzystwie „Serbskiej Macierzy" jest od samego początku czynnym. Był sekretarzem, redaktorem pisma czasowego, które wydaje Macierz, a po zgonie Smolera został obrany prezesem, który urząd dotąd piastuje. Jest to rzec można najwyższy szczebel godności obywatelskiej w serbskim..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 71
" o wydaniu Nowego Testamentu po serbsku, ale nie mógł dokonać tego zamiaru dla zbyt licznych czynności kapłańskich i prac narodowych. Przy szedł mu w pomoc X. Jerzy Łuszcanski który przełożył na łużyckie cztery ewangielie. X. Hórnik przejrzał te pracę i poprawił. W celu..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 72
" Garstka katolickich Serbów - Łużyczan posiadać będzie z czasem poprawne Pismo św. w języku ojczystym — a kilkunastomilionowy nasz naród? nie może się zdobyć na ulepszony, poprawny przekład. Wszystkie cywilizowane narody mają Pismo św. w nowych przekładach, tylko my gonie..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 73
" większym skutkiem na rzecz religii i serbsko łużyckiej narodowości. Dwie serbsko - łużyckie powieści ludowe.   Powieści, pieśni, podania ludu serbsko łużyckiego są wielce podobne do naszych. I oni sobie wystawiają, jak i nasi włościanie, że Chrystus chodził ze św...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 74
" nielepiej poszło, jako i w trzecim. A tak pełen niechęci powrócił do swego Pana. — Pójdź, spróbujemy w tej chacie — rzecze nasz Zbawiciel — jakoż weszli do izby. Tu znaleźli niewiastę, siedzącą z swemi dziatkami przy wieczerzy. Zewsząd była wielka nędza widoczna. „Tośmy..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 75
" nych złotych, ile ócz pływało na polewce. Gospodyni ta, bardzo chciwa na pieniądze, rzekła wdowie, aby nic swoim gościom nie gotowała; gdyż ona chce ich do siebie zaprosić, a że ma wszystkiego dość, to może ich lepszą polewką poczęstować. Skoro wdowa oznajmiła o tem swoim..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 76
" wieśniaczki. Uboga ta wdowa bowiem dała, co miała najlepszego, nie pragnąc nagrody, a ta bogata tylko dla zysku uczęstowała nas tłustą polewką." Jest to gminna powiastka, ale wielka z niej dla nas wypływa nauka. Wszakżeż Chrystus wyrzekł, jak czytamy w Pismie św., że szczera..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 77
" Z żywem natchnieniem nuconej piosenki. Chrystus się wstrzymał — podchodzi — i uchem K' oknu skłoniwszy, prostej pieśni słucha; Piotr, zasię chatę pominąwszy z wzgardą, Pełen powagi kroczył dalej hardo. Aż kęs uszedłszy, gdy przy swoim boku Nie baczy Mistrza, zatrzyma się w..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 78
" Z tego wiersza płynie nauka, że milszą jest Bogu modlitwa prostaka, jeżeli płynie z czystego serca, aniżeli modlitwy i ofiary bogatych, nie z głębi serca pochodzącące. Wiersz ten ułożył Zmorski podług ludowego podania. Dodajemy jeszcze trzy pieśni wspomnianego już Cišinskiego w..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 79
" Pod lipą. Stara lipa w cichym gaju stoi, A na niej obraz Przeczystej Panny, Tam co dnia pacierz odmawiam ranny W cieniu lipy ukochanej mojej. Gdy noc wejdzie na niebios przestworze, Z góry przybiega śliczna dzieweczka, I dziwnie blade są jej usteczka, Gdy rzewnie mówi: "Zlituj się..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 80
" Polacy, którzy pisali o Serbach-Łużyczanach.   Polska była potężną i świetną, kiedy się starała o połączenie Słowian. Najpotężniejszą była nasza Ojczyzna za czasów Bolesława Wielkiego, a wiadomo, że ten największy król polski starał się usilnie o zjednoczenie..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 81
" ramy się o zawarcie braterstwa z narodami słowiańskiemi i o bliższe tychże poznanie. Będzie nam lepiej, skoro w tym kierunku usilniej pracować będziemy. Zajmowaliśmy się za mało Serbami - Łużyczanami. Pisali wprawdzie Polacy dosyć wiele o nich, ale braknie zbiorowych usiłowań,..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 82
" cia. Pisywał on wiele o Serbach, tłumaczył ich poezye i zachęcał rodaków, aby się zajęli losem pobratymców. W r. 1849 wydawał w Budyszynie "Stadło", pismo poświęcone sprawom słowiańskim. Najobszerniejszą jego pracę w tym zakresie: „Serbskie Łużyce", zamieściła Gazeta..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 83
" łuje Serbów, jak braci. Wydał on swym nakładem kilka książek serbskich i zachęcił do założenia dwóch towarzystw dla dobra serbskiego ludu. Pisuje o Serbach do Słownika Geograficznego. Parczewskiego można słusznie zaliczyć między wskrzesicieli serbsko-łużyckiej narodowości...."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 84
" wiam usiłowania Serbów w zbyt korzystnem świetle. Pisali prócz tego o Łużyczanach: Fudakowski, Ferdynand dr. Nowakowski i Bronisław Grabowski. Jest jeszcze wiele drobnych artykułów w różnych pismach polskich o Serbach-Łużyczanach, ale nie podobna tu o nich wspominać. Najwięcej..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 85
" turze posiadamy dotąd tylko jedno większe dzieło o Łużyczanach, t.j. piękną pracę Bogusławskiego. Zatem jest jeszcze na tem polu wiele do zdziałania. Zakończenie.   Nietylko ci Polacy popierają narodowe usiłowania Łużyczan, którzy o nich piszą, ale i ci, którzy..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 86
" dla serbsko-łużyckiej młodzieży, oraz w towarzystwie dla wydawania książek w narzeczu dolno łużyckiem łuży-ckiem tylko po 1 marce rocznie. Za 6 zatem marek rocznie można być członkiem trzech użytecznych towarzystw serbsko-łużyckich. Składkę można przesyłać choćby znaczkami..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 87
" od nich wytrwałości w mrówczych zabiegach dla dobra narodu. A czyż nie możemy się od nich wiele nauczyć? Oni niejako zdają się do nas mówić: "Patrzcie, Bracia Polacy: nas jest tylko 160,000, a zostajemy pod dwoma rządami, mówimy dwoma narzeczami i dwie wyznajemy religie, przytem..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 88
" potrzebujących mianowicie zachęty i wzoru do narodowej pracy. Byłoby dobrze, aby kto może, zwiedzał Łużyce, które są uposażone hojnie od przyrody niezwykłemi pięknościami. Zapewne, że są piękniejsze Włochy i Szwajcarya, ale tam lud obcy, a w Łużyczach to krew nasza, to kość..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 89
" X. Hórnik jest bardzo zatrudniony, ale każdego czasu udaje się do chorych Polaków w okolicy Budyszyna, gdyż wie, jak ich cieszy pociecha religijna w ojczystym jezyku. Nie sam tylko X. Hórnik pracuje dla dobra naszych rodaków. X. Jakub Buk, kanonik w Dreźnie, miewa od dawna nietylko..."

Bojomir, czyli zaprowadzenie chrześcijaństwa w �?użycach : powieść dla ludu polskiego i doroślejszej młodzieży cz. 2 - strona 90
" szej sprawy, a nic nie czynią, chyba wtedy, jeżeli dostaną, dobrą zapłatę. Niech się ci uczą od Serbów-Łużyczan ofiarności i poświęcenia. Wdowa Marya Wjelina z Triebjeńc złożyła 500 marek dla serbskiego towarzystwa pomocy naukowej, a kmieć Michał Łahoda ofiarował 500 marek..."