Kredyty gotówkowe

do kryjówki przemytników, dowiedział się prawdy... Całej prawdy!
— Ach, chrzestny! Cóż to był za cios! Zdawało mi się, że tego nie przeżyję... A potem ta myśl, że nie mogę się zemścić! I ja służyłem wiernie temu nędznikowi! I pomyśleć tylko, że on zeszedł już z tego świata.... I że nie moja ręka przyczyniła się do tego! A teraz nie mogę już go wskrzesić, aby po raz drugi położyć trupem! Jak często musiał ten łotr, ten nędznik drwić sobie w duchu ze mnie, głupiego, który w świętej naiwności nie domyślał się prawdy. Teraz nie chcę już pracować, bo i po co? Co przyjdzie komu z uczciwości? Zostanę znowu przemytnikiem. Nie poprzestanę jednak na tym! Chcę wypowiedzieć wojnę połowie świata: bogaczom, tym, w których ręku jest władza, tym, którzy rozkazują wojsku siać grozę i zniszczenie i pomagają możnym tego świata poniewierać nędzarzami. Bogacze przekonają się, jak nielitościwe i dzikie zwierzę rozpętali we mnie nieopatrznie, rozsypując w gruzy moje nadzieje... Kontrabanda — to dla mnie jedynie rozrywka. Nieco później, po ukończeniu zbiorów, zapłoną stodoły fermy, struty przeze mnie inwentarz zostanie zdziesiątkowany. Juanon i inne nieszczęśliwe ofiary, oczekujące w murach więzienia szubienicy, znajdą mściciela...
Stary, słuchając jego wywodów, kiwał potakująco głową. Przyznawał Rafaelowi rację. Gdyby był nieco młodszy, banda jego chrześniaka powiększyłaby się jeszcze o jedną osobę, bez wahania bowiem przyłączyłby się do niej.
Rafael nie odwiedził więcej swego chrzestnego. Czynił wszystko, aby uniknąć spotkania z Marią. Czuł, że gdyby ją ujrzał nagle, zdolny byłby zamordować ją... albo rozpłakać się jak dziecko.