Wentylacja poznań

zaczynał się buntować. W niewielkiej odległości od Jerez, na niewidocznym morzu, którego ożywcze tchnienie ogarniało jednakże winnice, statki rządowe wystrzałami armatnimi obwieściły królowej Izabeli, że musi ustąpić z tronu. Cała Hiszpania zbudziła się ze snu: ród bastardów*) zbiegł. Wszyscy cieszyli się wyobrażając sobie, że każdy z obywateli dzierży w swym ręku bodaj minimalną cząstkę tej władzy, ó którą tyle zabiegano. Wszyscy pełni byli wiary, że lud jest teraz wszystkim, jak to powszechnie głoszono, łudząc się zwodniczą marą pochlebstw i pięknych słów.
Stary Firmin nie mógł myśleć bez wzruszenia o owych czasach, kiedy to pojął za żonę „biedną męczennicę", jak zwykł był nazywać swą nieboszczkę. Proklamując głośnymi okrzykami Republikę, robotnicy gromadzili się co wieczór w szynkach, aby przy szklance i kielichu słuchać odczytywanych na głos artykułów dziennikarskich i proklamacyj. Słuchano również przemówień, w których Castelar wyklinał przeszłość, wynosił pod niebiosa rolą matki, ogniska domowego i wszystkie tkliwe uczucia. Odczytywano tam również listy obywatela Roque'a Barcia, który zwracał się do ludu w patetycznych słowach: „Pójdźcie do mnie, biedacy, a ja podzielę z wami chłód i głód!" Dla rozerwania umysłu po lirycznych dywagacjach powtarzano sobie dowcipy markiza d'Albaidy, który mimo swego tytułu był, ku ogólnemu zadowoleniu, ich stronnikiem.
Największą dumę „obywateli" stanowiło to, że żaden z ich przywódców nie należał do klasy robotniczej, żaden z nich nie był najemnikiem. Najznakomitszymi obrońcami „idei" w całej Andaluzji byli przeważnie bogacze z Kadyksu lub Jerez, przyzwyczajeni do życia łatwego i we-