Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 1
" mogłaby wrzucić rozjuszoną w ich objęcia. W. Książę, i Berg skinęli na swego zakładnika: "Przecie wiesz Generale", skomli już za progiem Prądzyński do Krukowieckiego, "że korpus Ramoriny przez nas samych wyzwolony wczoraj od czucia do armii warszawskiej?" Zarazem Toll, z bardzo mu..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 2
" "Na cóż nam się tedy wdawać w układy?" — "Układ wam najkorzystniejszy proponowaliśmy 4go; 5go odrzuciliście go z najobraźliwszą pychą; zmusiliście nas do krwawej bitwy, którą wygraliśmy. Teraz dla oszczędzenia waszemu miastu stołecznemu skutków nieubłaganego szturmu, wzywamy..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 3
" prócz krwi raz ślubowanej, niemściwej swobodzie naszego wojska nie ujmie; was zaś do szczętu obezwładni, wyczerpie z ostatniego ładunku armatniego. Tem odlędniejszymi się staniecie w drażnieniu miasta więżącego wam ogromną; załogę a trzęsącego się pod waszemi stopami, w..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 4
" że prócz zagwożdżonych i porąbanych armat wałowych, źdźbła uzbrojeń ani zapasów żadnych jednego też papierka w banku ani jednej złotówki w innych kasach, jednej też łodzi czy łyżwy mostowej na Wiśle pod nadpomyślniejszy by nawet szturm wasz nie upuścimy. Już od wczoraj..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 5
" moriny nie bliżej Pragi, jak pod Kałuszynem. Na rękojmią takiego oddalenia tej odsieczy podczas rozejmu, rozpoczniemy od spławienia z szańców tutejszych do Modlina dział wałowych, albo jeżeli chcecie pewniejszej jeszcze gwarancyi, ograniczmy armistycyą do obu głównych armii, a..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 6
" zapewnienia nam obronną ręką nocnego odwrotu, niemal o tej godzinie zyskana. Bez rozpatrzenia się też w moralnem rozbrojenia obu naszych generałów, nie podolmaby pojąć, że tak naczesna propozycya, (kiedy porówni z Moskalami wzdrygali się drugiej bitwy), nie zastąpiła w ustach..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 7
" napowrót narodu (ciągle całego narodu) władzy cesarza i króla, to głównie pochodzi 7, ciemnej nieświadomości tych panów w rzeczach wojennych. Dajcie nam czas wytłumaczyć rozważniejszym niepodobieństwo opierania się dłużej waszemu orężowi, a pewni jesteśmy pozyskać..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 8
" ucieczkę, prawiąc o możności utrzymania, przyzwolenia Sejmu, (a więc nie na. układ ewakuacyjny, na który komisya sejmowa dorozumnie już się zrezygnowała, lecz na trzy punkta omnipoddańsze, przywiezione rano przez Dannenberga do pałacu Rządowego, byle po temu Feldmarszałek udzielił..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 9
" czy pan Toll przedstawia tutaj Cesarza w rozprawie z Prezydentem Rządu Polskiego? Jeżeli ten jegomość (ce monsieur) palcem wytykając Tolla, a twarzą purpurową odwrócony do W. Księcia, to ja wychodzę!" Berg wymknął się był na przejrzenie przygotowań szturmowych. Paszkiewicz sam do..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 10
" na cywilne wierzchołki insurrekcyi. Zresztą nasze rozrywki konstytucyjne nie hardziej zawadzały ich przysposobieniom szturmowym, niż różnicowo kilkugodzinna lub kilkodniowa armistycya zawadziłaby nam samym przy trzeźwych zmysłach, w uprzątnieniu Warszawy z dalszokampanijnych zasobów...."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 11
" niech generał Krukowiecki zostawi nam oświadczenie na piśmie, że w razie gdyby nie mógł do godziny 2giej wymódz na swoim sejmie zatwierdzenia punktów submissyi dziś rano odwiezionych przez generała Prądzyńskiego, to on sam jako Prezes Rządu i Wódz Naczelny, w imieniu wojska..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 12
" bierał, na dobru z wydrwiwającej go karczmy wyleciał. "Ach co za szkoda Mości Książę! naprzykrza się jeszcze Prądzyński Carewiczowi, że się ze swego wysokiego stanowiska, w imieniu Cesarza, do całego narodu Polskiego nie odezwałeś: Jakąż my nieszczęśliwi mamy rękojmią, że..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 13
" łacowi Rządowemu. Łagowski kilka razy zabiegał mu drogę, ażeby w cztery oczy dotrzeć do gruntu jego wrażeń i zamysłów, ale wykrętny udawacz tak się. umiał zastawiać Breańskim od namarszczonego purytanimi, że ten pozostał jak i dotąd paradowym kółkiem wśród głupich..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 14
" między tłumnymi widzami niezrozumiałej hecy, jaką przez pół dnia z wystawionego na dziedzińcu krzesła, będzie wyprawiał, nikt się nic będzie mógł domyśleć takiej jego lennośei; gdyż ciągle w ówczesnym świecie szlacheckim, żaden szlachcic czy brukowiec w sobie samym nie..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 15
" towego parlamentarza, sponiewierał i swoją i Ministrów godność, a że wreszcie wyłamując się z pod kontroli współrządzców, naraził się na wszelkie posądzenia, do jakich tylko podobna samowolność podrażnić może troskliwość niepokoju publicznego. Statecznie przeciwny wszelkim..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 16
" zesowi, mającemu i nasze, i Sejmu zaufanie, nie wolno na krok go odstępować, ażeby mu nic dostarczyć pokusy i wybiegu do radzenia sobie wbrew naszemu zdaniu. Wszak onegdaj minio ustawicznego się zżymania, nie poważył się odmówić swojego podpisu na akcie najwstrętniejszym jego..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 17
" jako Naczelnego Wodza, przeważne stanowisko będzie jak wczoraj pod ogniem. Któż go ta zastąpi we wszech funkcyach politycznych wobec sejmu i miasta, a nareszcie w trudach ewakuacyjnych, do jakich niepomyślna walka zmusić nas może? Niechajże Marszałek Izby Poselskiej i Prezes Senatu..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 18
" nych układach z najeźdźca, ojczyzny." Samego tez, z Prezesem Senatu, wreszcie wzywały połączone Izby, zwołane przez nich niby na godzinę 8mą niby na 9tą ze zwłoką do 10tej. Ministrowie oświecenia i skarbu, zacierając ręce. wynieśli sio bez komplementów a nawet pożegnania, ale..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 19
" wej Knikowiecki za swoim powrotem już nie zastał. Scholastyka konstytucyjna tuszyła sobie ztąd, że władza Prezydenta ustała wraz z dymissyą czy usunięciem się Ministrów a zatem, że cokolwiek podczas tego interregnum wypadnie, nawet zdobycie Warszawy szturmem, stanie się nieważnem i..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 20
" się na wakacye, a dostateczna liczba reprezentantów wedle uznania marszałkowskiego zgromadzić się na zamku podążyła. Najmilszem po kawie i fajce jądrem zboru ustawodawczego, stawiła się oczywiście grupa kaliszańska z klubem pani Chłgdowskiej, otaczając pana Bonawenturg,..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 21
" rusza drutami wszystkich wydziałów administracyjnych? dla czego zgoła, jak już wyżej zauważano, wśród burzy, od której aż kapitan zwaryował a porucznicy schowali się. na dno statku, przynajmniej sternik nie przy rudle, jeno tu, w chórze bezczynnie lamentujących pasażerów? Zamiast..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 22
" kwatermistrza generalnego; ale bez najmniejszej zwłoki, powtarzani, bo zawieszenie ognia ma trwać tylko do godziny 1szej a trzeba nam dużej godziny dla dobicia targu z Feldmarszałkiem. " W żadne już nawet targi nie wierzący przepłosz, narownie stroił się jeszcze z aktorskiej..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 23
" w niem odbiegacie? Wolę zginąć od pierwszej kuli, a was potem z Warszawą i Sejmem waszym niech Moskwa do ostatniego zadepcze!" Po roztoczeniu sig rady Ministrów, pałac znowu jak 16go i 17go Sierpnia, rozwarł się austerya na wsze wiatry, deputacyę, protestacye i interpelacye. Wszystkie..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 24
" manowskiego, lecz zarazem domowego, garderobianego, stajennego itd., więc nie tylko niezmiernie roztargnionego, lecz wszelkiej powagi i wiary pozbawionego totumfaceta. W tem, tuż za świta, zjawia się oficer od forpoczt z doniesieniem, że generał rossyjski Berg żąda ponownej rozmowy z..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 25
" a bodaj próbował wygnieść na sejmowej anarchii taki absurd, jak poddanie całego kraju wraz ze stolicą, niebywałym jeszcze zdobywcom; ale nie lepiej sobie wróżyła o podchwyceniu przynajmniej miasta z Pragą, a wypróżnione miasto bez mostu i Pragi, strasznie drogo jej się wydawało..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 26
" Słuchaćby pamiętników Tolla, to wyjąwszy jego jednego, nikt w sztabie przewodzącym, a osobliwie Feldmarszałek nie odważał się szczerze na szturm ponowny. Co najwięcej, zgadzano się na terroryczną zbliska kanonadę, która może lamentami bezbronnych mieszkańców zakrzyczy i..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 27
" wych), w myśl naczelnie dowodzącego odroczyła attak do jutrzejszego rana. (Owoż 7go rano spostrzeżono, że wszystkie przysposobienia do poprawnego attaku jeszcze są w niedoczynie i ztąd, jak widzieliśmy, owa przymusowa zwłoka do 2giej godziny po południu). Ale 7go, napotkaliśmy opór..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 28
" tem przystępowała do ponownego szturmu, a jeżeli zezwoliła na postępowo kosztowną kanonadę, to na próbę nastraszenia Warszawskiego Ratusza i dowódzców Polskiego wojska do ugodnej ewakuacyi miasta; lecz ponieważ z Pragą, koniecznie, ta dopiero pożądliwość mimowolnie Moskwę..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 29
" dwulicowej zdradzie tego kondotiera, lub w równie podejrzanych obiecankach Prądzyńskicgo; nareszcie od zera do 8, zagadkowa moc wewnętrznych obron miasta, którą zwłaszcza sam Feldmarszałek zabobonnie sobie przeceniał i o przeszturganiu których piechotą, ani sobie wspominać nie..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 30
" by niezakryte nieprzyjacielowi nasze wewnętrzne rozbrojenie i odrętwienie, wszelkie jego plany wyręczające, zkądżeby wziąść tego pożarowego paliwa, po zużyciu go na pilniejszych szańcach? Co bądź takiemi dreszczami Feldmarszałek po koleżeńsku się obdzielał najpierw z..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 31
" paczliwego oporu, coby zarazem zdradzało rachowanie na spóźnioną tylko odsiecz Ramoriny, czyli też do wyprowadzenia się powstania na prawy brzeg Wisły? W konkluzyi gwarnej narady, która się na miejscu niedoszłej konfercneyi około Feldmarszałka i W. księcia zaimponowała, zważywszy,..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 32
" Jakoż z naszych forpoczt, Berg żywo prosił o bezzwłoczne widzenie się z samym Prezesem Rządu, pewien, że. ten poszle mu Prądzyńskiego na introduktora. Owoż kwatermistrz generalny dopiero co się udał na sejm, zkąd go wywoływać nie było podobna. To połamało wszystkie szyki..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 33
" w pałacu, ale tu odzyskanem spojrzeniem roztoczywszy daremnie po wszystkich grupach, a na zapytanie, gdzie kwatermistrz generalny ? odebrawszy wymijającą odpowiedź, że się oddalił z ważną missya, Berg wobec Krukowieckiego przygryzł warg i skurczył się oględnie do wiadomej nam..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 34
" Prezydent Polskiego Rządu otrzymał od Sejmu zapowiedziane upoważnienie do stanowczych układów, albowiem rozejm dobiega swojego kresu?" Ale Krukowiecki w roztargnieniu najgorszego humoru szorstko odpowiada: "Vous voyez bien que non! Przecie Waćpan rozumiesz, że skoro tylko podobny mandat..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 35
" ka wydobyć nie potrafił, co tem podejrzliwszym przejęło go niepokojem. Sejm ociąga się z upoważnieniem Krukowieckiego do zawarcia układu, a za tem takiego blankietu podczas rozejmu pewnie mu już nie wyda; miasto buczy i trzęsie się całe: prawdopodobnie od przysposobień do..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 36
" uda wieczorom, dzięki odnalezieniu się przewodniego dla szturmujących kwatermistrza. Za daną do nader złożonego problematu pozostawała wprawdzie ranna inspekcja Dannenberga, oprowadzonego przez tegoż kwatermistrza generalnego po koczowiskach gwardyi narodowej, po cukierniach, od pani..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 37
" O wpół do drugiej wszyscy dowódzcy rozjechali się do swoich komend; sam Feldmarszałek siadł na konia i w nieprzejrzanym orszaku sztabowców z pod Woli ruszył ku 54mu okopowi, ażeby z tego środkowego punktu osobiście wydać sygnał jednoczesnej na całej linii kanonady. Uważano..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 38
" bo cię wnet kule obu stron rozniosą; dać mu przewodnika, który go tyłami przeprowadzi do księcia Chilkowa, a ten odprawi go przez Powązki do rogatki Marymontskiej. Kiedy generał Krukowiccki będzie miał do złożenia mi w imieniu wojska i miasta bezwzględnej submissyi, ale dopiero..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 39
" rodowej, wołających hałaśliwiej niż szczerze, ażeby ich bez zwłoki zaprowadzono na wały. Co zaczepniejsze głosy rzucały już między tym burzliwym tlumym podejrzenia na Krukowieckiego a zwłaszcza nąjzelżywsze zaskarżenia przeciw gubernatorowi miasta. Z żalem i niecierpliwością..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 40
" dzy publicznej, sprawą, zarazem wojska i Warszawy, nic nie przeszkadza zająć się poźniej, w wydziale tajnym, interesami strategicznemi. Wszakże nic, tylko te późnięj, na parę godzin przed ponownym szturmem już zdradzało jałową nienaczesność całego owego sejmowania. Ale..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 41
" wy niezaprzeczony regulamin. Sejm zanurzał się tedy rozmyślnie do ślepo-głuchoty między dwoma li nerwowemi postrachami: między brukotrzęsieniem oblężonego miasta a elektrycznością bomb moskiewskich nie wiedząc, któremu hołdować. Nie do zaprzeczenia przy drzwiach otwartych, nigdy..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 42
" Cokolwiekbądź, przytoczymy tu w całości mowę Prądzyńskiego, ażeby zapytać się, potem czytelnika, czyby Sejm pod dozorem widzów poważył się wysłuchać do końca podobną obelgę. "Serce moje gorzki ból rozdziera przy dopełnieniu włożonego na mnie obowiązku. Gdybym mógł..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 43
" mniemali. Dzisiaj położenie nasze jest takie, że straciwszy Wołg i wszystkie inne zewnętrzne szańce, zaledwie kilka godzin attaku wytrzymać zdołamy. "Ktokolwiek powracający od armii, co innegoby twierdził, dalby dowód złej wiary lub zupełnej nieznajomości rzeczy wojennej...."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 44
" Feldmarszałkiem Paszkiewiczeni i W. K. Michałem, jako też z warunków jakie nam położono." "Tu, powtarzani jeszcze, że armia rosyjska jest nierównie liczniejsza od naszej a w dobrym stanie; że ma artyleryą ogromną i do ponownego boju gotową; że przeto za kilka godzin Rossyanie stać..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 45
" Skoro tylko zwycięzca wkroczy do miasta, część naszej armii polegnie pod jego razami; druga część dostanie się do niewoli; co przejdzie most, klęską swoją zrazi kor- --------------------- A Modlin, nie byłże przepełniony zapasami, których niespodziany upadek Warszawy nie..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 46
" pus Ramoriny. Dla utrzymania życia i dla zabezpieczenia się od dłuższej wojny, żołnierz rozbiegnie się po kraju, plądrując mieszkańców. "Do was Panowie, należy osadzić, czy wypada wystawić na zupełne zniszczenie nie tylko okolicę, lecz samą Warszawę, tę kolebkę narodowości,..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 47
" Obydwa są prawdziwi Moskale; niecierpliwie znoszą upór generała Krukowieckiego. Obstają oni przy warunkach, na które jak się zdaje, ks. Michał zupełnie się zgadza. Z tym ostatnim i z   generałem Berg wielo rozmawiałem, podczas sporu generała Krukowieckiego z..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 48
" me sprawozdanie, wśród głuchych poszeptów i wysilającej się cierpliwości: "Z tego, co dotąd powiedziałem, wynika, że Izby dwa tylko pytania rozstrzygać mają.. Jeżeli postanowią zerwanie układów, to bezzwłocznie nastąpi szturm, który nie może Moskalom się nie udać. Warszawa..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 49
" stolicy i tysiąca ofiar, które w tej walce muszą poledz, i osób bezbronnych których potem życie i majątek bez żadnej gwarancyi wystawione zostaną na zemstę nieubłaganego zwycięzcy Izby jednak mniemają, że im uprawniać nie przystoi aktu, któryby dawniejsze ich postanowienia..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 50
" kalnem, że powiernik Krukowieckiego dla tego głównie zastrasza Sejm, ażeby mu utaić haniebną strony tych konferencyi i wydrzeć mu niewglądąjący bill odpuszczenia na wszystko, co bez jego wiedzy mogło już zajść między Feldmarszałkiem a Władzą wykonawczą,; ale we wstydliwem..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 51
" wprawdzie z tych wykrętnych dywagacyi dość jednomyślne zdanie: ażeby upoważniwszy władzę wojskową li do traktowania o zbrojna ewakuacyą miasta, powstanie politycznie nienaruszone wynieść na prawy brzeg Wisły, zkąd po zaprzeczeniu przez Prądzyńskiego możliwości takiego układu,..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 52
" steraictwa, które na teraz chybaby zastąpić parlamentem z Kabardyńców Paszkiewicza, zwłaszcza dzisiaj, kiedy Rząd prawdziwie po partyzantsku Krukowieckiwnu z pod komendy zdezertował. Nie szło więc bynajmniej o rozpędzenie sejmu, jak tego gorąco pragnęły fakcye pacyfikatorskie, jak..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 53
" bądź własnego postanowienia, lecz nawet do rozróżnienia między cudzemi, zbawiennych od zabójczych. I nie dziw. bo Sejm bierny satellita otaczających go wrażeń, przez cały ciąg powstania to tylko odbijał, czem go fakta dokonane olśniewały, to też kiedy go na domiar zaćmienia i..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 54
" czenstwa, wszyscy od wczoraj kazali upakować pielgrzymskie bryczki i kolasy, a wielu nawet przed hamulcowym zakazem Krukowieckiego wyprawiło je na Pragę, jednakże; nie poważyli się tego zeznawać wyraźnym dekretem ewakuacyjnym i "żeby nie demoralizować obrońców," woleli raczej..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 55
" natychmiast albo sobie wniosek jego przyswoić, co było nie przypuszczalna; sromotą, albo takowy odrzucić, a bez straty czasu imać się własnozmyślnej zasady. Ale od czegóżby w powstaniu dialektyka i retoryka parlamentarska, gdyby nie do zawątpienia co dobitne, a zaćmienia co jasne?..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 56
" to samo platonicznie zapozew Prądzyńskiego z góry był zaprotestowany, ale cóż z tego, kiedy żadnym innym zrozumiałym wnioskiem nie do zastąpienia, ile że fałszywa sytuacya tych ratuszo-warszawskich elektów, przy politycznej ich naiwności, każdemu zamęcała głos w konkluzyi...."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 57
" chybną. jej zagładą; kto nań się zgadza nie ma co robić w tej sali, nioch ztąd wychodzi! Nie możemy w żadne wchodzić układy z Rządem Rossyjskim, skoro rząd ten praw naszych nie uznaje; zaprzeczając prawowitości Sejmu powstańczego, jakże może rząd ten od nas wymagać..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 58
" szych rozkonarzeń we forpocztuwą dyplomacya ich generała? Wymyślać mu jeszcze było wolno, ale zaprzeczać mu dokonanego rozbrojenia i niemal prawnego samobójstwa, czasu wykradzionego czy obronie czy ewakuacyi na zdrowie bezwzględnemu poddaństwu, już za późno! Nieugiętym wbrew logice..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 59
" ostatni gębą się. oparł gwałtom i niesprawiedliwości). Towarzysze! inną. odegrać musimy rolę niż tę., jaką się shańbił Sejm Grodzieński (jeszczeby też, pod tarczą. 60,000 własnego żołnierza, z otwartą drogą po 3/4 Polski, wynaleść sobie sposób naśladowania zakładnych..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 60
" erudycyą, dużo przewyższał, to też go odbieżeniem od materyi nieskończenie prześcignie, Na doznaczenie czysto popisowego zadania tej Bizantyńskiej pod taranami Mahometa IIgo, dysputy, po nieugiętym Rusinie, Litwin serdeczny, Przeciszewski, odczytuje wezwanie do Pana Boga, "ażeby..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 61
" idealnym sojuszem, ale że wcale niepotrzebnie, przeto też niezręcznie. "Chociaż," powiada deputowany Pragi, "po dwóch głosach poprzednich reprezentantów Litwy i Wołynia, ktoś mógłby mniemać, że ci posłowie w interesie prowincyonalnym przemawiali, tak przecież nie jest, bo interes..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 62
" nim, bo dziś wcale niepytanym rajtanizimem nadrabiali, a super-sumiennie wreszcie, rozgrzeszali się hyperbolą: iż nie Władza ustawodawcza, lecz wykonawcza, a więc (skoro Rada Rządowa rozwiązana), jeden Krukowiecki odpowie za wszystko przed potomnością. Tymczasem nieprzebłagane..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 63
" do niecnych układów, a przecież statecznie zaprzysięgaliśmy raczej się zagrzebać w gruzach Ojczyzny, aniżelibyśmy mieli dobrowolnie ustąpić zdobywcom piędź polskiej ziemi. Mieliżbyśmy dzisiaj jednym pociągiem pióra dziesięciomiesięczne dekreta nasze obalać?" Tu mu pan Walenty..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 64
" zasłużony. Czując całą niedorzeczność swojego konceptu, a nie mogąc jednak na sobie przewieść powróceniu po prostu do wniosku nocnej komissyi, bo czemuż wtedy nie dopilnował jego ścisłej egzekucyi będąc w Rządzie? poseł Wartski w najkwaśniejszym humorze poprawia się:..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 65
" władnąć przepaścią, którą, pod tyra łotrem Krukowieckim dokopał; lecz wtenczas znowu poszkodność, nienaprawna wymówi go przed parafianami od odpowiedzialności dziejowej. Nie traćmy bowiem z uwagi, że najgorsze wrażenie, jakieby jako mówca i dialektyk zrobił nawet na swoich..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 66
" roiczną; receptę pod braterskiem krasomówstwem, mocno się zafrasował i zasępił, ile że dopiero co już drugi adjutant zjawił się od Prezesa Rządu z naleganiem o jakakolwiek rezolucyą, a na tę posyłkę, zbiegającą się z popisem exwodza Gwardyi Narodowej, i Prądzyńskicmu z..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 67
" wianie! Znam ducha ludności stołecznej, nic zawichrzy ona wewnętrznej spokojności a przejmie przestrachem nieprzyjaciela!" Niechby tylko ten wszystkim ranom ojczyzny do przyłożenia poczciwiec dodał: "za taką, też tarczą spieszmy się wynosić z Warszawy do Modlina co tylko w tym..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 68
" w najlepszej wierze chwytał zakładnika i herolda najezdniczego sztabu za słowa: "jeżeli zaś panowie postanowicie bój dalszy, to wam ręczę za rezygnacyą wojska a za mój entuzyazm. Tak morderczej naiwności prawdziwie za wiele, czemuż od razu nie zażądać głowy kwatermistrza..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 69
" niemal dosłownie, tylko z uroczystszym przynie ma do powiedzenia. (1) Wtedy Marszałek ciskiem powtarza zdanie B. Niemojewskiego przydając, "że i tak jaż regulamin Sejmu mocno został obrażony intruzyą bezurzędowego mówcy do jego sporów." Prądzyński zwraca się do..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 70
" istotnie wywołuje sobie dość liczne wykrzyki: "Kiedy mu zacząć pozwolono, to niech kończy!" — Niech mówi, niech nas do gruntu oświeci, lepiej on wie od nas co możliwe, a co nie! — Wotujmy, czy ma powtórnie głos zabrać, czy nas swem milczeniem dobałamucać! — Któryś z..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 71
" "Nie udzielam gen. Prądzyńskiemu powtórnego głosu!" A w tej odmowie pilnującej brzmienia każdego frazesu swojego, czuć było pamiętliwą pomstę cieniów umęczonego przez Prądzyńszczyznę kunktatora. Ogromna większość rychło w czas przywtorzyła Marszałkowi aklamacyą: "Nie!"..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 72
" pełnie głuchy na dalszy ciąg prawowitych sporów, Prądzyński zowie w swoich wspomnieniach ogromną większością Sejmu! Owoż właśnie po zabronieniu powtórnego kazania kusicielowi (czemuż Marszałek nie kazał natychmiast otworzyć galeryi publiczności Zamek oblegającej ?) odezwało..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 73
" skale wchodzić będą rogatkami zachodniemi, to my z nietkniętą potęgą i penatami Ojczyzny wyjdziemy wschodniemi mostami; możeż nam zabraknąć innej stolicy w tak rozległym kraju, pod pieczą takiego wojska?" Pierwszy to wniosek pełen sensu i miary, jaki z tych mętnych a wcale..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 74
" Co bądź, odtrąciwszy ów bzik wędrowniczy zacnego legalisty, niczem zresztą do jego normalnego zdania nie przyczepny, samo to zdanie, (wielka tylko szkoda ze z 14ma godzinami najzbyteczniejszej zwłoki), kładło koniec wszelkim godziwym sporom. Wszakże przedupoważnienie komissyi wydane..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 75
" lub przynajmniej radzcą Stanu: "O nieuleczona obłudo parlamentarskiego patryotyzmu! której statecznem zadaniem, kiedy nieupartem prześlepianiem, to przesadą wszelkiego rozwiązania, każde wyminąć, na żadnem się nie zatrzymać, żeby tam w ostatecznej godzinie sądu ostatecznego...."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 76
" bramą i obskoczyli Bema z odwrotny ciekawością, co się dzieje w obozach? Powitali go oczywiście zaklinaniem się, "że przedstawiciele narodu na żadne układy nie przystają, a raczej wraz z mieszkańcami zagrzebią się pod gruzami miasta" (niepotrzebny, ale nieunikniony dodatek..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 77
" linowski, Worcell, Garczyński, Jełowicki, nacieszywszy się z gwardzistami najrozrzutniejszym komentarzem do tych obietnic, wracają, rozpłomienieni do Izby rozszeptywać je z procentem od ławy do ławy, a że pochodzące od takiego autoritetu, więc usuwające wszelkie troski ewakuacyjne...."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 78
" mięckiego, przebił się zaszumiany głos deputowanego Stolmickiego. Jakoż jeden Ziemięcki przytomnie wola: "Po słowach naszego kolegi Szanieckicgo, Izby bez wątpienia do rozstrzygającego wotum przystąpią." Ale gdzie tam! Takiemu niebezpieczeństwu zaraz pole zabiega najprzebieglejszy..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 79
" do wojska, które powstanie zaczęło, należy takowe wedle swojej woli zakończyć! Sejm rewolucyi nie robił; zastał zrobioną, do zrobionej przystąpił, a przystąpiwszy wzmocnił ją tylko swoją powagą i w interesie honoru narodowego popierał. (Tu mściciel zapoznanego Kunktatora..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 80
" propozycyą posła Swidzińskiego?" ale istny wrzask większości zagłuszył tg pacyfikatorską dyalektykg: "nie zgadzamy się! protestujemy! jak najuroczyścićj protestujemy!" — "Za pozwoleniem! wola arcymistrz reforniistowskiej sofistyki: otoczenie szanownego generała Prądzyńskiego..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 81
" że jestem przeciwny zdaniu deputowanego Szanieckiego, ażebyśmy mieli Warszawę opuszczać, po kraju się tułać, zostać włóczęgami. Z opuszczeniem Warszawy powstanie musi się skończyć!" Ale ten ułomek niespodzianej w jego uściech recytaty można sobie było dosłyszeć, jak komu..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 82
" chcesz! — Do wojska nic należysz — "Sejm także cię nic potrzebuje, złóż mandat i pójdź z kwitkiem." — Dość gdziekolwiek 33 reprezentantów do niezbędnego kompletu! — "Tak! odpowiada na to najęty organ Gliszczyńskiego i Prądzyńskiego, ale tu nie o mnie jednego chodzi, ale o..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 83
" trumnie, jak go z nią spuszczają, do rowu. Przy roznoszeniu krzepiących nowin po ławach poselskich, a przeciw staremu bluźniercy wspomnień Kościuszkowskich, występuje z wieku jeszcze wielebniejszy dziadek, wojewoda Nakwaski, (ojciec zapalonego jąkały i krukowieczczanina Henryka, a..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 84
" cinności. Jeżeli nas wojsko opuści, to w nas pozostanie moralna reprezentacja ojczyzny i bez wytchnienia poszukiwać będziemy sprawiedliwości u wolnych narodów. W żadnym razie, w jakie bądź układy wdawać nam się nie wolno, bo na jakiejżeby zasadzie szczęśliwsze pokolenie znowu..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 85
" i bynajmniej jego samowolnej submissyi rozgrzeszenia sejmowego nie udzielał.Śmiały ten polot swawolnej duszy, porzucającyby swoje zwłoki na odczepne robakom grobowym, ażeby samej bujać po regionach kosmopolitycznej swobody, jawnie źle przyjętym został od tej nawet szlachty, której..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 86
" cam uwagę Izby, że godzina ta, która miała być kresem zawieszenia broni, minęła. Trzeba dyskusyą; zamknąć i spiesznie przystąpić do jakiegoś postanowienia." Uwaga arcysłuszna i arcypilna, tylko wypadało było ją podjąć, kiedy nie wcześniej, to przynajmniej z ust Ziemięckiego,..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 87
" najgłębsza w niesfornej kupie Prądzyńszczanów; ale w niepodobieństwie z jednej strony streszczenia litanii bezzwiązkowych zapytań samym sobie innemi bezzwiązkowemi pytaniami odpowiadających, a z drugiej zupełnego pominięcia głosu tak głośnego męża w tyle uroczystej chwili, nie..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 88
" położenie jest takie, że trudno rozstrzygnąć, co uczynić wypada? Rozróżniano tu miasto, wojsko i Sejm, jakoby jakieś rzeczy rozdzielne i jakby dotąd działania całego narodu nie. były wspólnemi, jednym duchem przejęte i do jednego celu zmierzające? Potrzebaż dzisiaj rozbierać..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 89
" błędy, które popełniono; było do przewidzenia, że Warszawa może być szturmem wzięta i na taki wypadek należało odwrot dla wojska zapewnić. Gdyby nam dzisiaj wypadło przechodzić na drugą stronę Wisły, bardzo by nam było trudno; musimy więc teraz zadać sobie pytania: czy..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 90
" "o odpowiedź, jaką ma wysiać Paszkiewiczowi, gdyż wrzystko w obu obozach ma się ku bezzwłocznej bitwie." Objawiwszy Izbom wyszeptane mu do ucha ostrzeżenie Marszałek wspólnie z całym Sejmem obałamucony zagadkową odwłoka kanonady, dodaje z majestatycznym spokojem: "jednakże pozwalam..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 91
" stanowienia Izb Połączonych. — "Upoważniamy! Upoważniamy!" ozwano się ze wszystkich stron sali, ale Lelewel i przeciw temu zakłada swoje liberum veto. Jak profesor szukający swoich myśli, któremu i tak już absorbujący go mozół przerwie swawola klasy, zły że mu jakieś tam bitwy..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 92
" sobie Rząd robi, co wymaga dobro kraju! nam się w to nie mieszać!" Mimo widocznej zgody swojej i z Lelewelem i z Litwinami i z Kaliszanami, ażeby sejm od wszystkiego ręce sobie umył a zbiorowej tej abluicyi pomyje zlał na siwy łeb Krukowieckieimi, nie podobna było Marszałkowi wyminąć..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 93
" probaty sejmu, precz się, o to sprzeczały, czy upoważnić Prezesa Rządu do zawieszania dłużej, dwustronnego oręża? Ażebyż tylko o to! ale znowu o wszystkie razem kwestye i każdą. z osobna, jakie tylko od rana potrącono, nowych, z tych się ciągle wylęgających nie licząc...."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 94
" tem spieszy zdać sprawę Prezesowi Rządu. Ale jakaż tu wola? pyta się szyderczo pacyfikator?" "Jakto! (Jenerał jej nie dosłyszałeś? oto niech Rząd (pamiętajmy że od wczoraj północy, rząd ten streszcza się w niewiadomo czy odpowiedzialnym, czy nieodpowiedzialnym prezydencie) robi..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 95
" trzeciej Prądzyńskiego hypoteozy nawet nie postawił. A kiedy nic nie rozstrzygniętego, dalejże znowu z kolei wszystkie nasze wątpliwości aż do nieujętych nitek analizować. Chociaż jako współczłonek Szanieckiego w Komissyi sejmowej dobrze wiedział, na czem wczoraj stanęło, a..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 96
" zna brać za złe Krukowieckiemu, że kazał most obstawić szyldwachami, od takich dyalektyków, "póki się porządnie nie oprosią." Wszakże i taka ustaw interpretacya ulotniła się zaraz za wszystkiemi poprzedniemi z przewiewem drzwi wciąż się roztwierających i zamykających. Wtem..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 97
" się, czy bić się chce czyli nie?" W zawody z taką zaradą posłowi Witkowskiemu się zdaje, "że on i to zdanie, i wszystkie poprzednie w zupełności podziela. Na podział kraju nigdy nie pozwolimy, do upadjego bronić się musimy; a zatem, niechaj się Izby, które najwyższe zaufanie..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 98
" swego coś dodać, zakończył naturalnie okropnem głupstwem. "A gdybyśmy o sprawie naszej zwątpili, wola poseł Hajsyński, to byśmy musieli wybrać innych reprezentantów w nasze miejsce oczywiście znowu na ratuszu, dwóch zwątpiałych obierający trzeciego, ale jakiego?)" Rozumie się,..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 99
" granicą się nie zrzekając, jeżeli mu Warszawską szturm bezprawny wywrócił. Zatem, pomimo grzecznie cierpkiej przestrogi Marszałka "że wymowny kolega już raz długo i wyczerpująco głos zabierał, a tu czasu do trwonienia niema," (wcale by się nic zdawało), przerywając impetycznie..."

Bitwa warszawska w dniu 6 i 7 września 1831 r. T. 1 cz. 4 - strona 100
" a kto wie czy widząc, żeśmy sin nic ulękli szturmu przypuszczonego do murów naszej stolicy, Europa nie oświadczy się nareszcie za nami? W każdym razie, troskliwości kolegi Klimuntowicza o posłów dla podeszłego wieku czy słabości zdrowia zbezwladnionych do podróży, zaradziła..."